Βουλγαρία: Φεστιβάλ των Ρόδων

Κείμενο: Κώστας Μανούσος  
Φωτογραφίες: Κώστας και Άντζελα

Η Βουλγαρία είναι ένας προορισμός εύκολος και λέγοντας “εύκολος” εννοώ κοντινός, προσιτός, οικονομικός, για εμάς τους Έλληνες. Αυτό βέβαια θα ισχύει για λίγο καιρό ακόμα, αφού η ένταξή της στο ευρώ θα επιφέρει τα γνωστά σε όλους μας αποτελέσματα. Ακρίβεια, ακρίβεια, ακρίβεια!

Αυτοί είναι κάποιοι από τους λόγους που έχουμε επισκεφθεί τη χώρα αρκετές φορές ή έχουμε επιλέξει να περάσουμε από εκεί επιστρέφοντας από κάποιο μακρινό ταξίδι. Αυτό είναι ακόμη πιο εύκολο αν είσαι μόνιμος κάτοικος της Βόρειας Ελλάδας, καθώς η Βουλγαρία βρίσκεται στην “αυλή” τους.

Αυτή τη φορά το ταξίδι μας στην Βουλγαρία δεν έχει να κάνει τόσο με τον οικονομικό παράγοντα. Είναι για να γνωρίσουμε και να μάθουμε κομμάτι από την ιστορία και τον πολιτισμό της, όπως κάνουμε άλλωστε και σε άλλες χώρες.

Μερικά  από τα τεύχη της ιστορία της Βουλγαρίας είναι κοινά με τη χώρα μας και πιο συγκεκριμένα αυτή που γράφτηκε τον περασμένο μόλις αιώνα.

Όχι, εδώ δε θα αναφερθούμε σε αυτή. Αυτό ίσως να γίνει σε κάποιο άλλο ταξίδι μας, που θα έχει ώς βασικό θέμα τη χώρα γενικότερα. 

Εδώ, όπως μαρτυρά και ο τίτλος, το κυρίως θέμα είναι το Φεστιβάλ των Ρόδων, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου στην πόλη Καζανλούκ ή Καζανλάκ και στην περιοχή γύρω από αυτή. 

Όσοι έχετε επισκεφτεί το Buzludzha (ξέρετε αυτό το κτήριο που μοιάζει με διαστημόπλοιο) σίγουρα έχετε αντικρίσει την κοιλάδα που αναφέρω.

Με τη λήξη του φεστιβάλ συνεχίσαμε την ολιγοήμερη εκδρομή μας και σε άλλες πόλεις της χώρας, προτού επιστρέψουμε πίσω στη δική μας.

Πάμε όμως να πιάσουμε την ιστορία από την αρχή της. Από την Καλαμάτα στις 29 Μαϊου 2024.

Η πόλη της Καλαμάτας είναι η αφετηρία μας για κάθε μας εξόρμηση τα τελευταία τρια χρόνια και για την συγκεκριμένη εξόρμηση του εξωτερικού βρισκόμαστε σχεδόν στη άλλη άκρη της χώρας. Το καλό είναι ότι δεν έχουμε κάποια πίεση χρόνου, έτσι αποφασίζουμε να ανέβουμε σιγά - σιγά, κάνοντας πρώτα δύο στάσεις εντός Ελλάδας.

Η ημέρα αναχώρησής μας συμπίπτει με την επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης το 1453, ένα ιστορικό γεγονός που σημάδεψε και άλλαξε την πορεία των βαλκάνιων λαών. Αναχωρήσαμε νωρίς το πρωί με την πρώτη στάση μας για καφεδάκι να γίνεται στην ιστορική πόλη του Μεσολογγίου και τελικό προορισμό της ημέρας τα Ιωάννινα. Το δρομολόγιο που επιλέξαμε ήταν από την επαρχιακή οδό και λίγο μετά την Άρτα σύννεφα έκαναν την εμφάνισή τους προετοιμάζοντάς μας ψυχολογικά για την επερχόμενη βροχόπτωση. Μπορεί το καλοκαιράκι να βρίσκονταν προ των πυλών, η βροχούλα όμως που έπεσε ήταν αρκετή για να ρίξει την θερμοκρασία και να χαθεί εκείνο το σημείο άνεσης. Επίσης ο επαρχιακός έγινε αρκετά ολισθηρός, με τους χειρισμούς στην μηχανή να μετατρέπονται σαν ένα  τύπου  “RAIN MODE +”, δηλαδή όπως κάναμε αρκετά παλιότερα, όταν τα μηχανάκια μας δεν ήταν εξοπλισμένα με τα σημερινά συστήματα ασφαλείας.

Τα Ιωάννινα και η ευρύτερη περιοχή θα ικανοποιήσουν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη. Το απόγευμα προς το βράδυ περπατήσαμε στους πεζόδρομους μέχρι να καταλήξουμε κάπου για καφέ και έπειτα για φαγητό.

Το επόμενο πρωινό και χωρίς εκπλήξεις από θέμα καιρού, ξεκινήσαμε πορεία ανατολική από τη Εγνατία οδό, με μια πρώτη στάση στη Βέροια για καφεδάκι. Λίγο πριν φτάσουμε στη Βέροια, στο τελευταίο κατηφορικό κομμάτι και πάνω σε μια από τις γέφυρες, πέφτει η κάμερα της Gopro που είχα στηρίξει στο τιμόνι.

Μετά από δέκα χρόνια χρήσης, έσπασε η βάση της κάμερας. Με λίγη κόλλα στιγμής και ένα
κορδονάκι, από γυαλιά για ασφάλεια, ξαναμπήκε σε χρήση.

Για καλή μας τύχη, η κάμερα παρέμεινε πάνω στη γέφυρα και μάλιστα στη ΛΕΑ. Σταματήσαμε 50 περίπου μέτρα παρακάτω για να πάω να την μαζέψω. Τα οχήματα που κινόντουσαν στην δεξιά λωρίδα, κυρίως φορτηγά, βλέποντας με να περπατώ στην ΛΕΑ έκαναν λίγο αριστερά ως και άλλαζαν λωρίδα εφόσον είχαν την δυνατότητα. Επειδή όμως υπάρχει και η εξαίρεση του κανόνα (βασικά το λέμε αλλιώς, αλλά θέλω να είμαι κόσμιος) ένας οδηγός νταλίκας όχι μόνο δεν έκανε αριστερά, αλλά κινούνταν κατά το ήμισυ του πλάτους του φορτηγού στη ΛΕΑ. Του έκανα νόημα να κινηθεί και με έγραψε στα αρχεία του (βλέπετε είμαι κόσμιος!). Ευτυχώς δεν πάτησε εμένα, τη Gopro και τη μηχανή με την Άντζελα που περίμεναν λίγο παρακάτω. Αφού ξαναμπήκαμε στην κανονική ροή του δρόμου φτάνουμε την νταλίκα που ο οδηγός της φέρθηκε επικίνδυνα και διαπιστώνουμε ότι οι πινακίδες είναι γεωργιανές. Φτάνοντας στο ύψος του οδηγού βλέπουμε τα χαρακτηριστικά του προσώπου του, που δεν άφηναν καμιά αμφιβολία πως πρόκειται για γεωργιανό οδηγό. Αφού ανταλλάξαμε “χαιρετούρες” μαζί με κάτι ελληνικές νοηματικές κινήσεις που σίγουρα κατάλαβε, πιάσαμε και πάλι το ρυθμό μας.

Αν έχετε διαβάσει το τρίτο μέρος του Ρωσία - Γεωργία - Τουρκία που αναφέρεται στις δύο τελευταίες χώρες του τίτλου, τότε θα θυμάστε και την εντύπωση που έχουμε για την οδήγηση των γεωργιανών. Είναι η χειρότερη που έχουμε μέχρι στιγμής από τις χώρες που έχουμε οδηγήσει.

Μετά από τη Βέροια συνεχίσαμε για την Κομοτηνή, μιας και είχαμε σκοπό την επόμενη ημέρα να περάσουμε στην Βουλγαρία από το μεθοριακό σταθμό της Νυμφαίας. Φτάνοντας στην πόλη πήγαμε κατευθείαν στο κατάλυμα που είχαμε κλείσει νωρίτερα μέσω της πλατφόρμας της Booking. Για να μην μακρηγορώ, το κατάλυμα ήταν ένα χάλι και απορήσαμε πως ήταν καν στην πλατφόρμα, απορία και παράπονα τα οποία κάναμε στην Booking. Η απάντηση που λάβαμε ήταν εκτός τόπου και χρόνου λέγοντας μας ότι ασκούμε ρητορική μίσους. Και όλα αυτά γιατί; Γιατί κατά την άπoψή μας η Booking το έχει αξιολογήσει ότι μπορεί να είναι στην πλατφόρμα τους και ποιοι είμαστε εμείς που θα πούμε το αντίθετο. Είμαστε αυτοί που έχουμε κάνει εκατοντάδες κρατήσεις από την πλατφόρμα τους και επειδή δεν τους άρεσε η κριτική μας προς το κατάλυμα, αλλά και προς την ίδια την εταιρεία θίχτηκαν. Να τονίσω πως δεν ζητήσαμε πίσω τα χρήματα, απλά να το λάβει υπόψη η εταιρία ώστε να προστατευτούν τυχόν μελλοντικοί ένοικοι.

Έτσι εκείνο το βράδυ αναγκαστήκαμε να μπούμε στην διαδικασία εύρεσης νέου καταλύματος στον ίδιο προορισμό, κάτι που κάναμε για πρώτη φορά στα χρόνια που ταξιδεύουμε.

Μικρό το κακό. 

Η Κοιλάδα των Ρόδων βρίσκεται στην ευθεία με την Κομοτηνή προς το βορρά, απέχοντας από αυτή 220 χιλιόμετρα επαρχιακού δρόμου. Στα σύνορα, από τη μεριά της Βουλγαρίας, υπήρξε μια καθυστέρηση, μάλλον επειδή εκείνη τη στιγμή είχε μόνο ένα σημείο ελέγχου σε λειτουργία. Στα σύνορα Ελλάδας - Βουλγαρίας δεν μου έχει ξανά τύχει να καθυστερήσω. Μη φανταστείτε. Μιλάμε για 15 λεπτά. 

Καθώς έχουμε στήσει την εκδρομή από την άνεση του σπιτιού μας, είχαμε όλο το χρόνο να ψάξουμε για ενδιαφέρονται σημεία. Έτσι, ένα από τα πρώτα pin εντός Βουλγαρίας είναι μια περιοχή πλησίον του χωριού Fotinovo με ενδιαφέροντες βραχώδεις σχηματισμούς. Κατά τη διάρκεια των εκατομμυρίων ετών που πέρασαν η φύση σμίλεψε τον βράχο δίνοντας το σχήμα μιας τεράστιας χελώνας.

Περισσότερο μου κάνει για θαλάσσια χελώνα.

Η επόμενη στάση έγινε στο Χάσκοβο για καφεδάκι και συνάλλαγμα. Το νόμισμα της Βουλγαρίας είναι το Λέβα (για λίγο ακόμα υποθέτω) και ένας γρήγορος τρόπος υπολογισμού είναι πως για κάθε ευρώ που δίνετε, θα πάρετε κοντά στα δύο Λέβα, στην δική μας περίπτωση 1,94 Λέβα.

Με την άφιξη μας στο Καζανλούκ ξεκίνησε μια δυνατή μπόρα που μας ανάγκασε να καθίσουμε στο πρώτο μαγαζί που βρήκαμε. Μετά την βροχή πήγαμε να ρωτήσουμε στο γραφείο τουριστικών πληροφοριών σχετικά με το φεστιβάλ.

Το φεστιβάλ έχει διάρκεια τριών ημερών και έχει διάφορες εκδηλώσεις γύρω από το Καζανλούκ. Μια από αυτές είναι και η αναπαράσταση της συγκομιδής των ρόδων. Για να την παρακολουθήσουμε πληρώσαμε 60 Λέβα και λάβαμε πληροφορίες για την τοποθεσία.

Επειδή το φεστιβάλ συγκεντρώνει χιλιάδες κόσμου από παντού, οι τιμές των καταλυμάτων εκτοξεύονται αναγκάζοντάς μας να απομακρυνθούμε από την περιοχή, ώστε να βρούμε κατάλυμα σε λογικές τιμές. Αν θέλετε να μείνετε στο Καζανλούκ, σας προτείνω να κλείσετε 2-3 μήνες νωρίτερα τα καταλύματα, για να μη πω ακόμα νωρίτερα.

Εμείς για δυο ημέρες κλείσαμε στο χωριό Κάλοφερ, τριάντα λεπτά μακριά και μια ακόμη στην Ενίνα. 

Φτάνοντας στο Κάλοφερ πέσαμε σε εκδήλωση για τον ποιητή και επαναστάτη της Βουλγαρίας Χρίστο Μπότεφ, που κατάγονταν από εκεί. Το απόγευμα δειπνήσαμε σε ένα εστιατόριο κοντά στο χωριό, το οποίο είχε συγκεντρώσει ένα μεγάλο γκρουπ κινέζων (εικάζω) τουριστών. 

Η Κοιλάδα των Ρόδων, όπου γίνεται η συγκομιδή τριαντάφυλλων, βρίσκεται στους πρόποδες του Αίμου από τη νότια πλευρά του. Η πληροφορίες που μας δόθηκαν από του τουριστικό γραφείο, τελικά δεν ήταν και τόσο σαφής. Μας είχαν πει να πάμε στο χωριό Γιασένοβο μια συγκεκριμένη ώρα. Πλησιάζοντας το χωριό κάτι δεν μας κόλλαγε, αφού τα περισσότερα αυτοκίνητα προσπερνούσαν το χωριό και όδευαν προς τα χωράφια. Εμείς συνεχίσαμε για το χωριό όπου πράγματι δεν μας περίμενε κανείς. Έτσι κατευθυνθήκαμε προς τα χωράφια ακολουθώντας τα άλλα οχήματα όπου τελικά και έλαβε χώρα η εκδήλωση. Παρόμοιες εκδηλώσεις είχε και σε άλλα σημεία της πεδιάδας. 

Παρκάροντας την μηχανή, το πρώτο πράγμα που έκλεψε την ματιά μας δεν ήταν τα τριαντάφυλλα που νομίζαμε ότι θα δούμε, αλλά η θάλασσα από παπαρούνες.

Τα τριαντάφυλλα είχαν συλλεχθεί νωρίτερα, έτσι αρκεστήκαμε στο πανέμορφο κόκκινο χρώμα της
παπαρούνας.

Ο χώρος όπου θα διεξάγονταν η εκδήλωση ήταν γεμάτος από κόσμο εξοπλισμένο με κάμερες και κινητά στα χέρια. Νεαρές και νεαροί ντυμένοι με τις ντόπιες παραδοσιακές στολές τράβηξαν το ενδιαφέρων όλων και τα κλικ ακουγόντουσαν κατά ριπάς.

Η παράδοση περνά από γενιά σε γενιά.

Οι οργανοπαίχτες με τους ζουρνάδες και τα νταούλια έπαιζαν ρυθμούς γνώριμους για εμάς τους Βαλκάνιους, όμως και οι υπόλοιποι τουρίστες που στην πλειοψηφία τους ήταν από την ασιατική ήπειρο, ενθουσιάστηκαν με το όλο σκηνικό και δεν άργησαν να το ρίξουν στον χορό.  Μετά από ώρα όλοι οι παρευρισκόμενοι γίναμε μια μεγάλη παρέα που χόρευε.

Δεν θα αρνηθούν να ποζάρουν αν τους το ζητήσετε και ας είναι επισκέπτες όπως και εμείς.

Αρχικά ήταν ένα έθιμο και το 1903 έγινε φεστιβάλ με χορούς και τραγούδια. Από τότε και κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή του Ιουνίου, γίνεται η γιορτή και η παρέλαση της εκδήλωσης, που στην ουσία σηματοδοτούν το τέλος της. 

Το φεστιβάλ διαρκεί 3 ημέρες στην ευρύτερη περιοχή του Καζανλούκ, όπου γίνονται αναπαραστάσεις σχετικά με την διαδικασία της συλλογής και της επεξεργασίας του προϊόντος μέχρι την τελική του μορφή.

Τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει μεγάλη δημοσιότητα και αυτό προκαλεί την εισροή χιλιάδων τουριστών από όλο τον κόσμο. Αντιπροσωπείες από Κίνα, Ν.Κορέα, Βιετνάμ, Σλοβενία και πολλές ακόμη χώρες (βεβαίως και από την χώρα μας) παρευρίσκονται στην σκηνή που έχει στηθεί στην κεντρική πλατεία του Καζανλούκ καθόλη τη διάρκεια του τριημέρου, όπου τραγουδούν και χορεύουν τραγούδια του τόπου τους.

Εικόνες και ήχοι άγνωστα σε εμάς.

Μια άλλη κουλτούρα χιλιάδων ετών.

Από την Νότια Κορέα οι κυρίες που τραγούδησαν κάνοντας παράλληλα χορογραφικές κινήσεις με τις βεντάλιες τους.

Το απόγευμα της δεύτερης ημέρας, στο πάρκο Ροζάριουμ, γίνεται ένας διαγωνισμός άρτου και φαγητού μετά μουσικής. Άνθρωποι κάθε ηλικίας, με όμορφες παραδοσιακές στολές, βρίσκονται πίσω από τους πάγκους και σας προσκαλούν να δοκιμάσετε τις νοστιμιές τους. Εδώ λειτουργεί επίσης το Μουσείο Ρόδου που κανονικά  θέλει εισιτήριο για να μπείτε.

Το φεστιβάλ τελειώνει με μια παρέλαση που ανοίγει η ομορφότερη κοπέλα της πόλης και έχει τον τίτλο « Η Βασίλισσα των Ρόδων».

Δύσκολη η δουλειά των κριτών για την πιο όμορφη κοπέλα της πόλης!

Φέτος η πρώτη Κυριακή του Ιουνίου συνέπεσε με τον εορτασμό του ήρωα Χρίστου Μπότεφ και όλων όσων έπεσαν για την απελευθέρωση της Βουλγαρίας από τους Τούρκους, που είναι στις 2 Ιουνίου. Στις 12 το μεσημέρι σε όλη τη χώρα και για 2 λεπτά χτυπάνε οι σειρήνες σε ένδειξη μνήμης και σεβασμού.

Μετά την παρέλαση επισκεφτήκαμε τον Θρακικό τύμβο του Καζανλούκ, που αποτελεί τμήμα μιας μεγάλης Θρακικής νεκρόπολης, με πάνω από χίλιους τάφους βασιλικών οικογενειών και είναι διακοσμημένος με τοιχογραφίες που παρουσιάζουν ένα Θρακικό ζευγάρι σε επικήδειες τελετουργίες. Χρονολογείται από τον 4ο αιώνα π.Χ. και από το 1979 ανήκει στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ο τύμβος που επισκεφτήκαμε είναι ένα ακριβές αντίγραφο του πραγματικού, που βρίσκεται λίγο παραδίπλα και είναι κλειστός για το κοινό.

Το Καζανλούκ που φιλοξενεί τις κύριες ατραξιόν έχει 50,000 κατοίκους και κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Σευθόπολις. Το σημερινό της όνομα το έχει πάρει από τα καζάνια που υπάρχουν κατά αφθονία στην περιοχή για τον βρασμό των ρόδων, μιας και εδώ χτυπά η καρδιά της παραγωγής ροδέλαιου παγκοσμίως. Αυτό κάνει την Βουλγαρία την μεγαλύτερη παραγωγό ροδέλαιου, με το μερίδιο της στην παγκόσμια αγορά να ξεπερνά το 70%. Το ροδέλαιο χρησιμοποιείται κυρίως στα καλλυντικά και σε ορισμένες περιπτώσεις και στην ιατρική.

Από το 2001 το Καζανλούκ είναι αδελφοποιημένη πόλη με την Βέροια και από το 2023 με το Διδυμότειχο.

Το απόγευμα της τελευταίας ημέρας επισκεφτήκαμε το υδροηλεκτρικό φράγμα της Κοπρίνκα, μετά την προτροπή ενός Μεξικανού τουρίστα(!), για να αποθανατίσουμε την δύση του ηλίου. Τελικά άξιζε τον κόπο. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής του φράγματος ανακαλύφθηκε και η αρχαία θρακική πόλη της Σευθόπολις.

Σχετικά με το Φεστιβάλ των Ρόδων καταλήγω στα εξής:

Το γραφείο τουριστικών πληροφοριών μας πούλησε χωρίς λόγο τα εισιτήρια για την εκδήλωση της αναπαράστασης της συγκομιδής. Ούτε οι πληροφορίες ήταν σωστές, ούτε και μας ζήτησε κάποιος να δει τα εισιτήρια, ούτε είσοδο είχε πουθενά.

Εδώ είναι το σημείο όπου έγινε το όλο νταβαντούρι 42°41'49.9"N 25°16'49.0"E. Βρίσκεται λίγο δεξιότερα του χωριού Γιασένοβο.

Μην περιμένετε να δείτε ένα δάσος από τριανταφυλλιές. Τα τριαντάφυλλα είχαν συλλεχθεί μερικές μέρες νωρίτερα. Έτσι λοιπόν, αν θέλετε να δείτε την πραγματική συγκομιδή, θα πρέπει μάλλον να έρθετε καμιά εβδομάδα νωρίτερα και να έχετε συνεννοηθεί με τον ιδιοκτήτη της καλλιέργειας.

Η παρέλαση της Κυριακής δεν έχει κάτι το αξιόλογο και δεν είχε το χρώμα που ήλπιζα ότι θα έχει. 

Αυτά είναι μάλλον τα μόνα αρνητικά που μπορώ να αποδώσω στην εκδήλωση. Κατά τα άλλα είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα γιορτή, με πλήθος εκδηλώσεων που συγκεντρώνει χιλιάδες κόσμου από διαφορετικά σημεία του πλανήτη, μα κυρίως από την Ασία.

Είπαμε. Άλλη Κουλτούρα.

Η πόλη καθόλη τη διάρκεια του τριημέρου ευωδιάζει από το άρωμα του ρόδου και από τα  διαφόρων λογής προϊόντα που έχουν ως βάση το τριαντάφυλλο και πωλούνται στους πάγκους γύρω από την πλατεία. 

Προσωπικά το φεστιβάλ μας άρεσε αρκετά και σας συνιστούμε κάποια στιγμή να το βάλετε στο πρόγραμμά σας.

Βρισκόμαστε ήδη στην έκτη ημέρα της εκδρομής και ξανά φορτώνουμε το Tracer για να μας μεταφέρει στο επόμενό μας προορισμό. Πόσα χιλιόμετρα με το μηχανάκι και δεν έχει κάνει ούτε “κιχ”. Βενζίνη, μιζιά και φύγαμε.

Εντάξει, ξέρουμε ότι δεν είναι το απόλυτο τουριστικό μηχανάκι, μπορεί για άλλους να μην είναι καν τουριστική μηχανή, αλλά μέχρι στιγμής έχει ξεπεράσει κατά πολύ (γνώμη μου) τις δυνατότητες του, αν λάβω μάλιστα υπόψη μου μερικά δύσκολα τερραίν που έχουμε κάνει φουλ φορτωμένοι.

Για τη μηχανή όμως που μας ταξιδεύει όλα αυτά τα χρόνια θα αναφερθώ στο προσεχές μέλλον με μια αναλυτική παρουσίαση, όταν θα έχει ξεπεράσει τις 100,000 χιλιόμετρα.

Από το Καζανλούκ ανηφορίσαμε προς το βορρά. Λίγο μετά το Kran στρίψαμε δεξιά για το Μνημείο του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος, πιο γνωστό ως Buzludzha ή το κτήριο που μοιάζει με ιπτάμενο δίσκο. Από την μεριά του Καζανλούκ δεν είδαμε κάποια σήμανση (υπάρχει όμως σίγουρα από την μεριά που κατεβαίνεις από Shipka).

Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1974 και εγκαινιάστηκε το 1981, για να τιμήσει το πρώτο οργανωμένο σοσιαλιστικό κίνημα του 1891 που ξεκίνησε στην περιοχή με επικεφαλής τον Dimitar Blagoev. Για να γίνει το κτήριο αρχικά κόντυναν το βουνό κατά 9 μέτρα φτάνοντας το στα 1432 μέτρα ύψος, προκειμένου να σχηματιστεί μια αρκετά μεγάλη και σταθερή επιφάνεια για την κατασκευή του.

Στο εσωτερικό του υπάρχουν ψηφιδωτά που απεικονίζουν κυρίως την ιστορία του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος, καθώς και απεικονίσεις που δόξαζαν τον Λένιν και τον  Μαρξ. Σήμερα η είσοδος στο κτήριο απαγορεύεται,  με μια μεγάλη ταμπέλα πάνω από την κλειδωμένη κεντρική είσοδο να μας το επισημαίνει.

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης έπαψε και η συντήρησή του. Βίντεο κλιπ, ταινίες ακόμη και όπερες έχουν γυριστεί εδώ μετά την “πτώση”. 

To 2018 το μνημείο αναγνωρίστηκε από την Europa Nostra (έργο τους είναι η διαφύλαξη της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της Ευρώπης) ως ένα από τα επτά πιο απειλούμενα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της Γηραιάς Ηπείρου. Έτσι το 2019 και το 2020 επιχειρήθηκαν κάποιες εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης του κτιρίου. Γενικώς, απ’ ότι έχω διαβάσει, υπάρχουν σκαμπανεβάσματα όσο αφορά τις αποφάσεις για μια τελική λύση. 

Από εδώ, εάν κοιτάξει κανείς προς τα νοτιοδυτικά, μπορεί να δει την Κοιλάδα των Ρόδων από τα ψηλά, καθώς και το μνημείο Shipka που βρίσκεται προς τα βορειοδυτικά.

Αυτό είναι το επόμενο που θα επισκεφτούμε ακολουθώντας για περίπου 13 χιλιόμετρα έναν “ασφαλτοστρωμένο” δρόμο που κινείται στα όρια των περιφερειών της Στάρα Ζαγόρα και του Γκάμπροβο. Σε κάποια σημεία της διαδρομής ο δρόμος ήταν μερικώς κατεστραμμένος και στα καλά κομμάτια, πολλά σημεία δε ήταν με υγρασία. Τα δέντρα “πνίγουν” τον δρόμο όπου και το φως ακόμα δυσκολεύεται να περάσει.

Το Μνημείο της Ελευθερίας ή Μνημείο Σίπκα είναι αφιερωμένο  σε αυτούς που υπερασπίστηκαν ηρωικά το πέρασμα, καθυστερώντας τον Suleyman Husnu Pasha να ενισχύσει τον Οσμάν Πασά που αμύνονταν στο Πλέβεν, πολιορκούμενος από τον ρωσικό στρατό. Αυτή η μάχη είχε σαν αποτέλεσμα την ήττα των Οθωμανών και προκαθόρισε σε μεγάλο βαθμό τα αποτελέσματα του Ρωσοτουρκικού Πολέμου (1877–1878).

Στις 3 Μαρτίου του 1878 υπογράφεται η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, η οποία αναγνωρίζει την Βουλγαρία ως ανεξάρτητο κράτος και την επανέφερε στην κατάσταση της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Αυτό ήταν κάτι που φόβισε στις μεγάλες δυνάμεις και έτσι προέβησαν στην Συνθήκη του Βερολίνου στις 13 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς, που προέβλεπε ένα πολύ μικρότερο κράτος, πικραίνοντας τους Βούλγαρους και αυτή η πικρία θα αποτυπωθεί αργότερα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα.

Η κατασκευή του μνημείου στηρήχθηκε στις δωρεές του λαού της Βουλγαρίας και εγκαινιάστηκε το 1934. Το σχήμα του συμβολίζει έναν πύργο και έχει ύψος 31,50 μέτρα. Στην είσοδο του υπάρχει ένα χάλκινο λεοντάρι που είναι και το εθνόσημο της χώρας, ενώ στο ισόγειο θα δείτε μια μαρμάρινη σαρκοφάγο με τα λείψανα των υπερασπιστών του Shipka πάνω σε τέσσερα λιοντάρια, φυλασσόμενη από δύο αγάλματα, ενός βούλγαρου εθελοντή (οπαλτσένετ) και ενός Ρώσου στρατιώτη.

Η στενή εσωτερική σκάλα ανεβαίνει έως και επτά ορόφους μέχρι να φτάσετε στο υψηλότερο σημείο του κτιρίου, που προσφέρει πανοραμική θέα. Στους ορόφους που περάσαμε εκτίθενται προσωπικά αντικείμενα των στρατιωτών και των εθελοντών, που σχετίζονται με τις μάχες στο πέρασμα του Σίπκα. Η είσοδος στο μνημείο κοστίζει 4 Λέβα.

Συνεχίσαμε μέχρι να βρούμε την κεντρική οδική αρτηρία Ε-85. Από εκεί επιστρέψαμε ξανά προς τα πίσω, κατηφορίζοντας το πέρασμα της Σίπκα για να επισκεφτούμε την ομώνυμη κωμόπολη.

Η Σίπκα γεωγραφικά τοποθετείται στο κέντρο της χώρας, με μόλις 1,400 μόνιμους κατοίκους, στους νότιους πρόποδες της οροσειράς του Αίμου, με την Κοιλάδα των Ρόδων να εκτείνεται στα πόδια της. Εκτός από το μνημείο που μόλις είχαμε επισκεφτεί, στα βόρεια της κωμόπολης υπάρχει η μνημειακή εκκλησία Shipka, ρωσικής αρχιτεκτονικής, που αξίζει να επισκεφθείτε.

Φτάνοντας στον χώρο του πάρκινγκ για να αφήσουμε τη μηχανή με όλη μας την προίκα, είδαμε μια ταμπέλα που έλεγε ένα Λέβα για να παρκάρουμε. Τελικά δεν πληρώσαμε κάτι και υποθέτω επειδή μάλλον ήμασταν με τη μηχανή. 

Ο χώρος  γύρω από την εκκλησία είναι όμορφα διαμορφωμένος και υπάρχει η δυνατότητα αγοράς σουβενίρ ή καφεδάκι κάτω από την παχιά σκιά που προσφέρουν απλόχερα τα δέντρα.

Η Εκκλησία του Μνημείου Σίπκα ανεγέρθηκε μετά τη Βουλγαρική ανεξαρτησία ως η εκκλησία του μνημείου Σίπκα για τους νεκρούς Βούλγαρους και τους Ρώσους στρατιώτες. Στους τρούλους της στηρίζονται 17 καμπάνες με την βαρύτερη όλων να ζυγίζει 12 τόνους. Οι εικόνες της εκκλησίας έγιναν από Ρώσους μοναχούς της Μονής του Αγίου Παντελεήμονα του Αγίου Όρους και στο υπόγειο υπάρχει μια επισκέψιμη κρύπτη όπου είναι τοποθετημένες 17 πέτρινες σαρκοφάγοι με τις στάχτες των ρώσων στρατιωτών, που σκοτώθηκαν στο Πέρασμα της Σίπκα. Επίσης υπάρχει φωτογραφικό υλικό με την ιστορία της. Η Εκκλησία εγκαινιάστηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1902, παρουσία εκπροσώπων του ρωσικού στρατού και το 1970 ανακηρύχθηκε ως μνημείο εθνικής κληρονομιάς. 

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Αφήνουμε πίσω την εκκλησία και κατευθυνόμαστε προς την κοιλάδα λίγο πιό έξω από την κωμόπολη, για να επισκεφτούμε τον πρόσφατα ανακαλυφθέν θρακικό τάφο στο ανάχωμα Golyamata Kosmatka στην Κοιλάδα των Θρακών Βασιλέων. Πρόκειται για τον τάφο του Σεύθη του Γ, έναν από τους μεγαλύτερους και καλύτερα διατηρημένους αριστοκρατικούς τάφους της Βουλγαρίας. 

Αρχικά ο χώρος χρησιμοποιούνταν ως ναός, μετά όμως τον θάνατο του Σεύθη του Γ άλλαξε χρήση και έγινε η τελευταία του κατοικία.

Μετά την ταφή, η είσοδος στα δύο πρώτα δωμάτια περιτοιχίστηκε και ο διάδρομος κάηκε και γέμισε με πέτρες και χώματα. Η πρόσοψη θάφτηκε ώστε να μείνει κρυφή η τοποθεσία, κάτι που κατάφεραν πολύ καλά, αφού έπρεπε να φτάσουν στο πολύ μακρινό 2004 για να ανακαλυφθεί ένας από τους πιο περίτεχνους τάφους στην Κοιλάδα των Θρακών Ηγεμών.

 

Ο Σεύθης ο Γ ' ήταν ο βασιλιάς του Οδρυσιακού Βασιλείου της Θράκης από το 331 έως το 300 π.Χ. και ιδρυτής της κοντινής θρακικής πόλης Σευθόπολις.

Ο τάφος έχει ένα διάδρομο μήκους 13 μέτρων με δύο προθαλάμους να μεσολαβούν. Ο πρώτος έχει ορθογώνιο σχήμα και λέγεται ότι εδώ είχε θυσιαστεί ένα άλογο, ενώ ο δεύτερος είναι θολωτός με τρούλο ύψους 4,5 μέτρων, έχοντας μια δίφυλλη μαρμάρινη πόρτα με τα πρόσωπα του Ήλιου και της Μέδουσας για προστασία. 

Ο τάφος είναι λαξευμένος σε έναν τεράστιο πέτρινο ογκόλιθο και έχει τη μορφή σαρκοφάγου. Εντός του υπάρχει ένα διαμορφωμένο νεκρικό κρεβάτι. Στον χώρο αυτό βρέθηκαν πάνω από 70 προσωπικά αντικείμενα του βασιλιά, που θα τον συνόδευαν στην μετά θάνατον ζωή.

Επίσης βρέθηκε το διάσημο πλέον γλυπτό κεφάλι που πιστεύεται ότι αντιπροσωπεύει τον Σεύθη τον Γ.

Για να τον επισκεφτείτε θα πρέπει να δώσετε 6 Λέβα. Επίσης είναι πιθανό να σας προσεγγίσουν τοπικοί “οδηγοί - ξεναγοί” για να σας που την ιστορία. Τιμή δεν ξέρω να σας πω, πιστεύω όμως πως θα είναι διαπραγματεύσιμη.

Μετά από αυτήν μας την επίσκεψη επιστρέψαμε στον κεντρικό δρόμο, για να περάσουμε και πάλι το πέρασμα της Σίπκα προς το βορρά αυτή τη φορά. Όταν δεν έχει κίνηση είναι ένα πολύ ωραίο πέρασμα για την μοτοσυκλέτα, με ωραίες στροφές και καλή άσφαλτο. Εμείς δυστυχώς πέσαμε στην περίπτωση.

Από τον επόμενο προορισμό μας, την ιστορική πόλη του Βέλικο Τάρνοβο, απείχαμε περί τα 80 χιλιόμετρα καλού επαρχιακού δρόμου. Εκεί μείναμε για δύο βράδια σε ένα ωραίο κατάλυμα στην παλιά πόλη.

Το σημείο είναι κατάλληλο για όποιον περπατάει και θέλει να  εξερευνήσει τα ενδιαφέροντα σημεία που έχει να δείξει η πόλη. Το μηχανάκι έμεινε παρκαρισμένο κάτω από το κατάλυμα, χωρίς να ανησυχούμε για την ασφάλειά του καθόλη τη διάρκεια της εκεί διαμονής μας.

Στην πόλη φτάσαμε κατά τις τέσσερις και αμέσως ξεκινήσαμε την περιήγηση ψάχνοντας παράλληλα και κάπου για να φάμε.

Όμως, οι πρώτες σταγόνες που έπεσαν από την ξαφνική συγκέντρωση της βαριάς νέφωσης πάνω από τους λόφους του Βέλικο Τάρνοβο, επέσπευσαν την διαδικασία εύρεσης εστιατορίου. Το νερό που έριξε έκρυψε από τη θέα των ματιών μας το μνημείο για την δυναστεία των Ασέν, που βλέπαμε λίγο νωρίτερα.

Το Βελίκο Τάρνοβο αναφέρεται συχνά και ως η Πόλη των Τσάρων, αφού εδώ ήταν η ιστορική πρωτεύουσα της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας.

Η παλιά πόλη απλώνεται πάνω σε τρεις λόφους: στον Τσάρεβετς, στην Τραπέζιτσα και τη Σβέτα Γκορά, τους οποίους χωρίζει ο ποταμός Γιάντρα, που σε τούτο το σημείο έχει τη μορφή μαίανδρου.

Στο Τσάρεβετς, τον πιο γνωστό από τους τρεις λόφους, είναι το σημείο όπου επικεντρώνονται η πλειοψηφία των χιλιάδων τουριστών που επισκέπτονται το Βελίκο Τάρνοβο κάθε χρόνο, καθώς εδώ υπάρχει το Φρούριο Τσάρεβετς που φιλοξενεί στο εσωτερικό του τα ανάκτορα των Βουλγάρων αυτοκρατόρων, τον Πατριαρχικό Καθεδρικό Ναό, καθώς επίσης και μια σειρά διοικητικών και οικιστικών κτιρίων. Το φρούριο υπήρξε η έδρα της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας μέχρι την Οθωμανική εισβολή και κατοχή το 1393.

Αυτό που τράβηξε περισσότερο απ’ όλα την προσοχή μας ήταν το εσωτερικό του Καθεδρικού Ναού της Αναλήψεως του Κυρίου, ο οποίος ανακατασκευάστηκε το 1981. Οι τοιχογραφίες του ζωγραφισμένες το 1985 σε μοντέρνο στυλ, είναι μοναδικές και δεν θυμίζουν με τίποτα αγιογραφίες εκκλησίας. Μάλλον αυτός είναι και ο λόγος που δεν έχει επανακαθαγιαστεί. Στις τοιχογραφίες απεικονείζονται θρησκευτικοί συμβολισμοί και στιγμές από την ιστορία της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας.

Άλλα σημεία του φρουρίου είναι ο Πύργος του Βαλδουίνου, στον οποίο λέγεται ότι ο πρώτος Λατίνος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Βαλδουίνος Α' της Κωνσταντινούπολης, φυλακίστηκε.

Ο Skull Rock, ήταν ο βράχος από όπου ριχνόντουσαν οι θανατοποινίτες στον Γιάντρα ποταμό. Ένας από αυτούς ήταν και ο Πατριαρχης Ιωακείμ, που κατηγορήθηκε για προδοσία.

Υπάρχουν πάνω από 400 κτίρια κατοικιών και συνοικίες καθώς και 22 εκκλησίες και 4 μοναστήρια!

Την εποχή εκείνη το φρούριο ήταν το πιο σημαντικό της Βουλγαρίας, που συγκρίνονταν σε μεγαλοπρέπεια με τη Ρώμη και την Κωνσταντινούπολη. Το 1930 ξεκίνησε η αποκατάσταση του φρουρίου και ολοκληρώθηκε το 1981. Αν θυμάμαι καλά, για την είσοδο θα χρειαστεί να πληρώσετε 10 Λέβα.

Επίσης μπορείτε να παρακολουθήσετε μια  οπτικοακουστική παράσταση που αφηγείται την ιστορία της πτώσης του Tarnovo στους Οθωμανούς.

Η αλλαγή φρουράς είναι ακόμη μια ατραξιόν η οποία τελείται κάθε Σαββατοκύριακο καθ' όλη τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.

Ο απέναντι λόφος της Τραπέζιτσα φημίζεται για τις πολλές εκκλησίες και ως η πρώην κύρια κατοικία των ευγενών, ο δε λόφος Σβέτα Γκόρα που βρίσκεται στα νότια, φιλοξενεί στην βάση του την ομώνυμη συνοικία και στο ύψωμα το επίσης ομώνυμο πάρκο.

Δύο ημέρες ήταν αρκετές για να γνωρίσουμε το Βελίκο Τάρνοβο. Το μόνο που θα πρόσθετα στον εξοπλισμό μας, θα ήταν σίγουρα μια ομπρέλα, καθώς όπως κατάλαβα η απογευματινή βροχή είναι πιστή στο ραντεβού της.

Το πρωινό της αναχώρησής μας από την πόλη ήταν ηλιόλουστο, όπως και η υπόλοιπη διαδρομή, τουλάχιστον μέχρι το ραντεβού μας με την μεσημεριανο-απογευματινή μπόρα.

Η πρώτη επίσκεψη της ημέρας έγινε στο σπήλαιο Devetashka,  που το προσεγγίσαμε από το χωριό Devetaki. Αφού βρεθήκαμε στην κεντρική οδό πήραμε κατεύθυνση προς Λετνιτσα και στρίψαμε δεξιά στον πρώτο χωματόδρομο. Μετά από 400 μέτρα καταλήξαμε στο πάρκινγκ του σπηλαίου. Χρειάστηκε να περπατήσουμε σχεδόν αλλά τόσα μέχρι την είσοδο και να αντικρίσουμε τα τεράστια ανοίγματα  στην οροφή, που επιτρέπουν στο φως του ήλιου να φωτίζει το εσωτερικό της σπηλιάς.

Τα πρώτα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας χρονολογούνται πριν από περίπου 70.000 χρόνια, αποτελεί όμως και σημαντικό βιότοπο για μια μεγάλη ποικιλία ζώων. Έτσι, την περίοδο αναπαραγωγής τους, το σπήλαιο παραμένει κλειστό (Ιούνιος - Ιούλιος).

Η σπηλιά είναι γνωστή για τις 30.000 νυχτερίδες που βρίσκονται σε ένα από τα σπήλαια, το εσωτερικό του οποίου παραμένει κλειστό για τους επισκέπτες. Γι αυτό λοιπόν, μην περιμένετε να τις δείτε.

Αυτό που θα δείτε στη σπηλιά είναι ο καταρράκτης, το ποταμάκι, σταλαγμίτες, σταλακτίτες και φυσικούς θόλους σμιλεμένους από την φύση στο πέρασμα των χιλιάδων ετών. Στα δικά μας μάτια, πιθανόν να είδαμε και μια τύπου εγκατάλειψη του χώρου.

Στην είσοδο μετά το πάρκινγκ υπάρχει το ταμείο (3 Λέβα το άτομο) και πάγκοι με σουβενίρ. Λίγο πριν την είσοδο στην σπηλιά υπάρχει και μια ταμπέλα με το εξώφυλλο της ταινίας The Expendables 2. Μου φάνηκε παράξενο, έτσι είπα να το ψάξω. Μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο μου έδωσε τις απαντήσεις που έψαχνα και ακόμη παραπάνω.

Το σπήλαιο της Devetashka χρησιμοποιήθηκε για τα γυρίσματα της εν λόγω ταινίας, με την παραγωγή να βρίσκεται αντιμέτωπη με την Βουλγάρικη δικαιοσύνη. Αρχικά, επειδή αρκετές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων παραβίασαν τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς της Βουλγαρίας. Στην συνέχεια, μια μη ελεγχόμενη έκρηξη στα γυρίσματα προκάλεσε το θάνατο ενός κασκαντέρ με αποτέλεσμα την εκ νέου εμπλοκή της παραγωγής με το δικαστικό σύστημα της χώρας.

Λέγεται πως λόγω της πολυκοσμίας, του θορύβου και των φώτων, μεγάλος αριθμός νυχτερίδων είχε εγκαταλείψει την σπηλιά, που όμως επέστρεψαν πίσω ένα χρόνο μετά τα γυρίσματα!!!

Ξέχασα να σας πω, ότι αφού φτάσαμε ζητήσαμε από τον ταμία να αφήσουμε τα κράνη και τα μπουφάν μας στον χώρο του ταμείου, κάτι το οποίο δεν μας αρνήθηκε.

Επιστρέφοντας πίσω στο πάρκινγκ συναντήσαμε ένα γκρουπ μοτοσικλετιστών από την Πολωνία που μόλις είχαν ξεκαβαλήσει.

Ανταλλάξαμε μερικές κουβέντες και συνεχίσαμε την πορεία μας για το Λόβετς, με σκοπό να επισκεφτούμε το σύμβολο της πόλης - την Σκεπαστή Γέφυρα του Λόβετς. Η κατασκευή της πάνω από τον ποταμό Osam διήρκησε σχεδόν μια δεκαετία (1870 - 1880). Εκτός από τα πέτρινα θεμέλια της, η υπόλοιπη κατασκευή ήταν εξ ολοκλήρου από ξύλο. Με το πέρας της κατασκευής της, η γέφυρα είχε 84 μέτρα μήκος, 7 μέτρα ύψος και 10 μέτρα πλάτος, φιλοξενώντας 60 μαγαζάκια διατηρώντας στη μέση κενό για τη χρήση δρόμου και πεζόδρομου.

Το 1925 η γέφυρα κάηκε σχεδόν ολοσχερώς και στη θέση της κατασκευάστηκε πάλι μια σκεπαστή γέφυρα, από οπλισμένο σκυρόδεμα αυτή τη φορά και με γυάλινη στέγη.

Τη δεκαετία του 1980 ανακατασκευάστηκε για να μοιάζει με την αρχική κατασκευή του Kolyu Ficheto και έγινε η εξ ολοκλήρου η πεζοδρόμηση της, προσθέτοντας 22 επιπλέον μέτρα στο μήκος της.

Στο εσωτερικό της πλέον λειτουργούν περίπου 10 καταστήματα με αναμνηστικά και κοσμήματα, όπως επίσης το Κέντρο Τουριστικών Πληροφοριών.

Η σκεπαστή γέφυρα του Λόβετς συνδέει την παλιά συνοικία της πόλης Βαρόσα με τη σύγχρονη πόλη, που τολμώ να πω ότι με τράβηξε, γράφοντας έτσι στο ημερολόγιό μου τη σημείωση: “ Στο Λόβετς πρέπει να ξανά έρθουμε”. 

Στην Ευρώπη υπάρχουν και άλλες σκεπαστές γέφυρες, αν και δεν είναι πολλές, με αυτή του Ponte Vecchio στην Φλωρεντία της Ιταλίας να είναι η πιο διάσημη.

Αφού απολαύσαμε το καφεδάκι μας παρακολουθώντας τον κόσμο να πηγαινοέρχεται από τη γέφυρα ανοιγοκλείνοντας τις πόρτες της, συνεχίσαμε για το Troyan Monastery κάνοντας μια μικρή παράκαμψη δέκα χιλιομέτρων από το δρομολόγιό μας. 

Το πιο σημαντικό πολιτιστικό μνημείο της Μονής, είναι η Εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό της.

Επιστρέψαμε ξανά στην κεντρική οδό, και αφού προσπεράσαμε την πόλη Τρόιαν, μπροστά μας αντικρίσαμε την βόρεια πλευρά της οροσειράς του Αίμου, με βαριά γκριζωπά σύννεφα να στέκουν από πάνω του. Κοιτάζοντας το ρολόι της μηχανής και έχοντας την εμπειρία των δύο προηγούμενων ημερών, διαπιστώνω ότι πλησίαζε η ώρα για να ανοίξουν οι ουρανοί. Πράγματι λοιπόν, στα πρώτα ανηφορικά χιλιόμετρα της οροσειράς ακούσαμε τις πρωτες σταγόνες να χτυπάνε τα κράνη μας. Για καλή μας τύχη στα πενήντα μέτρα αριστερά είχε ένα άνοιγμα με ένα κιόσκι. Μετά από περίπου τρία λεπτά ο δρόμος είχε μετατραπεί σε ποτάμι  από την έντονη βροχόπτωση. Ευτυχώς είχαμε μεταφέρει τα αδιάβροχα στο κιόσκι όπου και ντυθήκαμε με την άνεσή μας.

Τα σύννεφα περνούσαν με ταχύτητα από πάνω μας και μετά από τουλάχιστον είκοσι λεπτά ελαττώθηκε η ένταση επιτρέποντάς μας την αναχώρηση για Monument Arch of Freedom.

Πλησιάζοντας το μνημείο η βροχή σταμάτησε, με το τοπίο να παραμένει ομιχλώδες, προσφέροντάς μας εικόνες φθινοπώρου.

Κατά την μικρή παραμονή μας στο χώρο του μνημείου, οι καιρικές συνθήκες ήταν άστατες, μέχρι που τελικά μας έκανε τη χάρη και μας χάρισε έναν γαλάζιο ουρανό στολισμένο με σύννεφα σαν από βαμβάκι.

Μη ξεγελιέστε από την εικόνα. Τρία τέταρτα νωρίτερα έριχνε "καρέκλες".

Το επιβλητικό μνημείο είναι αφιερωμένο σε όσους έδωσαν τη ζωή τους για την απελευθέρωση της Βουλγαρίας. Η αψίδα που έχει ύψος 34 μέτρων, είναι κατασκευασμένη από σκυρόδεμα και απεικονίζει ανάγλυφα Βούλγαρους αντάρτες, Ρώσους και σοβιετικούς στρατιώτες. Στη βόρεια πλευρά της αψίδας διακρίνονται γυναίκες ντυμένες με βουλγάρικες παραδοσιακές στολές να υποδέχονται τους Ρώσους στρατιώτες το 1878 και αντίστοιχα τους σοβιετικούς το 1944 με ψωμί και αλάτι. 

Η θέα είναι κάτι που θα εκτιμήσετε, αν ο καιρός σας το επιτρέψει. Φανταστείτε ότι για μερικά λεπτά είχαμε θέα προς το νότο με συνθήκες ηλιοφάνειας και την ίδια στιγμή προς το βορρά είχε χαμηλή νέφωση. 

Από το μνημείο συνεχίσαμε νότια προς την τελευταία διανυκτέρευσή μας στη Βουλγαρία - την Φιλιππούπολη.

Καθώς η πόλη έχει τεράστια ιστορία και ο χρόνος δεν μας έφτανε για την εξερευνήσουμε όπως εμείς θα θέλαμε, αρκεστήκαμε σε μερικές πεζοπορικές βόλτες για φωτογράφιση.

Έτσι, με το που φτάσαμε στο κατάλυμα, ξεφορτωθήκαμε τα ρούχα της μηχανής και πήγαμε κατευθείαν στο κέντρο για φαγητό. 

Την επομένη το πρωί ξυπνήσαμε αρκετά νωρίς, ώστε να εκμεταλλευτούμε στο έπακρο το φως της ημέρας. Το κέντρο είχε άλλη όψη από αυτή που παρουσιάζει το βράδυ. Κόσμος που πηγαίνει στη δουλειά του σταματά για έναν καφέ, μια τυρόπιτα και κουβέντα. Μου σχηματίστηκε εκείνη η εικόνα που λες “Τι ωραία και ανθρώπινα που είναι. Εδώ θα μπορούσα να μείνω.” 

Θα ήταν περίπου έντεκα η ώρα, όταν πήραμε τον δρόμο της επιστροφής για την χώρα μας, επιλέγοντας φυσικά δευτερεύοντες και τριτεύοντες οδούς.

Πρώτη μας στάση για καφέ και φαγητό ήταν η πόλη Ντέβιν. Η διαδρομή που σε πηγαίνει δίπλα από τον ποταμό και τεχνητή λίμνη Βάχα είναι ένα ποίημα. Δεν ξεχνάμε όμως ποτέ ότι οδηγούμε στα Βαλκάνια. Πάνω σε μερικές πολύ ωραίες στροφές είχε χώμα και ήταν αρκετό ώστε να χάσει την πρόσφυση το ελαστικό και η πολύ ωραία διαδρομή να καταλήξει σε εφιάλτη. Ευτυχώς η ταχύτητες μας είναι τέτοιες που μας προσφέρουν τον απαραίτητο χρόνο αντίδρασης.

Μετά το Ντέβιν συνεχίσαμε για το τουριστικό Devil’s Throat και έπειτα για το εντυπωσιακό φαράγγι του Buynovo ή Buynovsko που είναι παράλληλο με το φαράγγι του Trigrad προς τα δυτικά. Κάναμε ακόμη μια στάση στο Dospat για καφεδάκι, την τελευταία επί Βουλγαρικού εδάφους, προτού προσεγγίσουμε τη χώρα μας από το τελωνείο της Εξοχής, μια από τις αρκετές πύλες με την Βουλγαρία. Μετά το Νευροκόπι πήραμε τον δρόμο για Κάτω Βροντού και από εκεί για Σέρρες.

Dospat

Η υπόλοιπη διαδρομή μέχρι την Καλαμάτα είναι αυτή της επιστροφής, που συνήθως είναι βαρετή και ας προσπαθώ κάθε φορά να παίρνω και άλλο δρόμο.

Κλείνοντας την σύντομη μοτοεξόρμησή μας, σκέφτομαι πως θα πρέπει να επισκεφτούμε ξανά την Βουλγαρία με σκοπό να μπούμε πιο βαθιά στην ιστορία της χώρας και των ίδιων των ανθρώπων της, ξετυλίγοντας παράλληλα και κομμάτια της ιστορίας εκείνης που αφορά και εμάς.

Η όλη εκδρομή είχε διάρκεια δέκα ημερών, με εννέα διανυκτερεύσεις, εκ των οποίων τρεις στην Ελλάδα και έξι στη Βουλγαρία. Για το κόστος μπορείτε να υπολογίσετε 100 με 115 ευρώ την ημέρα για δύο άτομα, περιλαμβάνοντας μέσα όλα τα έξοδα (καταλύματα έως 50€ το δίκλινο, καύσιμα, καφέ, είσοδοι σε μουσεία, εισιτήρια, φαγητά κ.τλ.)

Θυμηθείτε ότι εμείς ξεκινήσαμε από την όμορφη πόλη της Καλαμάτας (αν δεν παινέψεις το σπίτι σου…). Για άλλους που μένουν βορειότερα, σαφώς και θα είναι πιο οικονομικά.

Το Φεστιβάλ των Ρόδων είναι λοιπόν μια αφορμή για ένα σύντομο ταξιδάκι στη γείτονα χώρα, που δεν απαιτεί πολύ χρόνο και πακτωλό χρημάτων.

Καλό σας δρόμο!