Μάλτα. Το Νησί των Ιπποτών

Κείμενο: Κώστας Μανούσος 

Φωτογραφίες: Κώστας και Άντζελα

Το Νησί των Ιπποτών, η Μάλτα, ήταν ο προορισμός που επιλέξαμε σαν παρέα για να γιορτάσουμε τα πεντηκοστά πρώτα γενέθλιά μας τον Νοέμβριο του ΄24.

Η παρέα αποτελείται από την Άντζελα, τη Βίκυ, τη Χρύσα και εμένα. Οι τρεις τελευταίοι έχουμε πολύ κοντά τα γενέθλιά μας και αυτή ήταν η αφορμή, πριν από κάνα δύο χρόνια, που μας έκανε να αποφασίσουμε να τα γιορτάζουμε όλοι μαζί κάνοντας ένα ταξίδι παρέα. Αυτό είναι το δεύτερό μας ταξίδι με αυτήν την αφορμή και το πρώτο στο εξωτερικό.

"3 κι ο Κούκος"

Τουλάχιστον ένα εξάμηνο νωρίτερα της ίδιας χρονιάς είχε ανοίξει η συζήτηση για το που και πότε θα το υλοποιήσουμε. Αφού είχαμε καταλήξει για το εξωτερικό και για το μήνα, έγινε αναζήτηση κοντινών και φθηνών προορισμών - Μάλτα, Λιουμπλιάνα και ένα ακόμη μέρος που μου διαφεύγει αυτή τη στιγμή ήταν στο ίδιο κάδρο. Λόγω φθηνών εισιτηρίων και καιρού, επιλέξαμε τη Μάλτα.

Έτσι στις 17 Νοεμβρίου αναχωρήσαμε για πέντε ημέρες για το μικρό αυτό νησιωτικό κράτος, με την μεγάλη και πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία του.

Στο νησί προσγειωθήκαμε στις 18:30 τοπική (η Ελλάδα είναι μια ώρα μπροστά), μετά από μιάς ώρας και σαράντα λεπτών πτήσης. Μαζί με τα εισιτήρια είχαμε νοικιάσει και αυτοκίνητο σε καλή τιμή. Η ιδέα της οδήγησης στη Μάλτα είναι κάτι που με άγχωνε, καθώς εκεί οδηγούν στην αριστερή λωρίδα με δεξιοτίμονα αυτοκίνητα, δηλαδή το αντίθετο από ότι έχω μάθει. Αρχικά η τιμή ήταν στα 50€ για 4 ημέρες με το βασικό πακέτο κάλυψης. Το γεγονός όμως ότι θα οδηγούσα πρώτη φορά ανάποδα, μας οδήγησε στην απόφαση να συμφωνήσουμε στην αγορά της πλήρους κάλυψης, ανεβάζοντας το τελικό ποσό της ενοικίασης στα 153€, με εγγύηση τα 200€. Στο ποσό περιλαμβάνεται και η ειδική άδεια κυκλοφορίας για το κέντρο της Βαλέτας.

Για την ιστορία να σας πω, ότι ευτυχώς δεν χρειάστηκε να κάνουμε χρήση, αν και κάνα δυο φορές βρεθήκαμε στο αντίθετο ρεύμα και αυτό συνέβει μια φορά όταν ξεκίνησα από στάση και άλλη μία που έπρεπε να προσπεράσω εμπόδιο και δεν ξαναμπήκα στη λωρίδα μου.

Αν δεν παρκάρεις σωστά και ανάμεσα από τις γραμμές το πρόστιμο είναι τσουχτερό. 1500€!!!

Αφού παραλάβαμε το αυτοκίνητο κατευθυνθήκαμε προς την πρωτεύουσα.  Αργά και με πολύ προσοχή στις διασταυρώσεις και τους κόμβους φτάσαμε τελικά στο κατάλυμα. Αφού τακτοποιήσαμε τα πράγματά μας βγήκαμε έξω προς αναζήτηση εστιατορίου.

Μετά από μια ώρα, περπατώντας στα στενά της Βαλέτας, καθίσαμε για φαγητό. Έξω από το απέναντι κατάστημα, που έπαιζε ζωντανή μουσική, είχε μαζευτεί αρκετός κόσμος, που απολάμβανε το πρόγραμμα. Αφού τελειώσαμε με το φαγητό μας, γίναμε ένα με αυτούς. Συνεχίσαμε την περιπλάνηση μας, περνώντας από το σπίτι όπου μεγάλωσα μέχρι τα εννέα μου. Δυστυχώς, δεν κατάφερα να βρω τους ενοίκους του σπιτιού όσο ήμασταν στην Μάλτα, ώστε να τους ζητήσω να μου επιτραπεί η είσοδος και να θυμηθώ κάτι από τα παιδικά μου χρόνια. 

Ο δρόμος όπου μεγάλωσα μέχρι τα εννιά μου

Έτσι κύλησαν οι πρώτες ώρες μας στο νησί, προτού γυρίσουμε πίσω στο κατάλυμα για ύπνο.

Όψη από το παράθυρο του δωματίου μας

ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗ - ΚΑΡΑΒΑΤΖΙΟ - ΚΗΠΟΙ BARAKKA

Την επόμενη ημέρα ξεκινήσαμε με ένα καφεδάκι στην μικρή πλατεία όπου βρίσκεται η είσοδος για τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ιωάννη και το άγαλμα που είναι αφιερωμένο στην Μεγάλη Πολιορκία της Μάλτας.

Ένα εσπρεσάκι να πιω...

Πάνω σε αυτό θα δείτε τη φωτογραφία μιας γυναίκας, με πολλά λουλούδια γύρω από αυτή. Πρόκειται για την Daphne Anne Caruana Galizia, μια Μαλτέζα συγγραφέας, δημοσιογράφος, blogger και ακτιβίστρια κατά της διαφθοράς, η οποία έγινε γνωστή διεθνώς για την έρευνά της για τα Panama Papers και την επακόλουθη δολοφονία με παγιδευμένο αυτοκίνητο στις 16 Οκτωβρίου του 2017.

Το μνημείο για την Μεγάλη Πολιορκία και συμβολικά η φωτογραφία της Daphne Anne Caruana Galizia

Μετά τον καφέ επισκεφτήκαμε μια αίθουσα 5D όπου παρακολουθήσαμε μια μικρού μήκους ταινία για την ιστορία της Μάλτας, στα ελληνικά παρακαλώ!!! Η είσοδος για μια τέτοια δραστηριότητα ανέρχεται σε 10€ το άτομο και η διάρκεια της προβολής αν θυμάμαι καλά είναι κοντά στα 30 λεπτά. Αυτό όμως που σίγουρα θυμάμαι, είναι πως το διασκεδάσαμε αρκετά. Καθίσματα που κουνιούνται και αέρας να μας φυσά, αναπαριστούν την πτήση του Γερακιού της Μάλτας μέσα στα βάθη της ιστορίας αυτού του μικρού νησιού. 

Ο δρόμος του Malta 5D

Επιστρέψαμε πίσω στον ναό (ούτε 500 μέτρα μακριά δεν είναι) όπου συναντήσαμε μια μικρή ουρά αναμονής έξω από την είσοδο. Σκεφτείτε ότι πριν μια ώρα περίπου στεκόντουσαν μόλις 4-5 άτομα στο ταμείο. Γι αυτό λοιπόν, αν έχετε σκοπό να τον επισκεφτείτε, να πάτε νωρίς το πρωί. Η είσοδος έχει 15€ το άτομο, συν 5€ αν θέλετε την ξενάγηση στο καμπαναριό. Κατά την είσοδο μας έδωσαν ένα audio guide με τα σημεία ενδιαφέροντος του ναού και την ιστορία του. Επισκεφτήκαμε και το καμπαναριό, όπου η ξεναγός μας αποκάλυψε εκείνα τα μικρά και ενδιαφέροντα tip που κάνουν την επίσκεψη να αξίζει.

Πάμε τώρα να πούμε και δύο λόγια για τον Ναό και την ιστορία γύρω από αυτόν.

Καθεδρικός Ναός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή

Η εκκλησία που χτίστηκε από το Τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη ολοκληρώθηκε το 1577, μετά τη Μεγάλη Πολιορκία (1565). Το Τάγμα αφιέρωσε αυτή την εκκλησία στον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Ο ναός είναι σχεδιασμένος από τον Μαλτέζο αρχιτέκτονα Girolamo Cassar και το εσωτερικό του ανατέθηκε σε μεγάλο βαθμό στον Ιταλό καλλιτέχνη Mattia Preti, χορηγοί του οποίου ήταν οι αδελφοί Κοτονέρ.

Ημερομηνία, Ώρα, Ημέρα

Η θολωτή οροφή είναι διακοσμημένη με τοιχογραφίες, που απεικονίζουν τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή από τη γέννησή του μέχρι και τον θάνατό του. Οι φιγούρες που βρίσκονται δίπλα σε κάθε στήλη έχουν τέτοια τεχνοτροπία που σου δίνουν την εντύπωση ότι είναι τρισδιάστατα.

Παρατηρήστε τους άντρες με τα μαύρα

Οι τάφοι μοιάζουν με χαλί

Τα γλυπτά ανάγλυφα είναι λαξευμένα στο χέρι σε πέτρα, απευθείας στους τοίχους του καθεδρικού ναού του Αγίου Ιωάννη και επιχρυσωμένα με χρυσό 24 καρατίων. 

Δεν είναι όμως μόνο τα αγάλματα επιχρυσωμένα. Ότι βλέπετε να χρυσίζει είναι χρυσός και αυτός ήταν και ο λόγος που μας είπαν να τοποθετήσουμε τις τσάντες πλάτης μπροστά στο στήθος μας, για να μην προκαλέσουμε κάποια φθορά. Ο χρυσός που τοποθετήθηκε με τη μορφή φύλλων σε όλο το ναό έχει συνολικό βάρος 11 κιλών! Ο Mattia Preti δε, τελείωσε το έργο σε πέντε μόλις χρόνια.

Κάτω από το μαρμάρινο πάτωμα βρίσκονται οι τάφοι των 405 πιο διάσημων Ιπποτών του τάγματος του Ιωάννη και οι μεγαλομάγιστροι. Ο πρώτος χρονολογείται από το 1606, με την τελευταία ταφή να έχει γίνει το 2021. Οι τάφοι φέρουν το οικόσημο του κάθε ιππότη και διάφορα σύμβολα, όπως οι νεκροκεφαλές που συμβολίζουν το αναπόφευκτο του θανάτου.

Το Τάγμα χωρίστηκε σε οκτώ «Γλώσσες» ή γλωσσικά τμήματα – της Προβηγκίας, της Γαλλίας, της Ωβέρνης, της Ιταλίας, της Καστίλλης, της Αραγονίας, της Αγγλίας και της Γερμανίας  με την κάθε μια από αυτές να διαθέτει το δικό της παρεκκλήσι.

Κατά τη διάρκεια των γερμανικών βομβαρδισμών στον Β΄ΠΠ το μόνο μέρος του ναού που υπέστη ζημιά από αυτούς, ήταν αυτό των Γερμανών!!!

Καραβάτζιο

Σε έναν από τους τοίχους του ναού υπάρχει το πιο γνωστό έργο του Καραβάτζιο, για τον οποίο έχουν μετατρέψει ένα μέρος σε ένα μικρό μουσείο.

Εδώ όπως λέγεται, βρίσκεται ο μοναδικός υπογεγραμμένος και μεγαλύτερος πίνακας που ζωγράφισε ποτέ ο Καραβάτζιο (1571 - 1610), “Ο αποκεφαλισμός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή”, οι διαστάσεις του οποίου είναι 3,7 επί 5,2 μέτρα.

Ο Καραβάτζιο ήταν επίσης πολύ γνωστός για την τάση που είχε στο έγκλημα και στη βία. Έφτασε στη Μάλτα το 1607, μόλις 3 χρόνια πριν τον θάνατό του, καταζητούμενος για έναν φόνο που έκανε το 1606 στη Ρώμη. Οι Ιππότες του ανέθεσαν το 1608 να φτιάξει αυτό το αριστούργημα και στα μέσα του Ιούλιου της ίδιας χρονιάς τον έχρισαν Ιππότη με συγχωροχάρτι από τον Πάπα, έχοντας υπόψη το παρελθόν του.

Αυτή ήταν μια καλή περίοδος για τον καλλιτέχνη, μακριά από φασαρίες και μπελάδες, που όμως δεν κράτησε πολύ. Προτού συμπληρωθούν δύο μήνες ως Ιππότης μπλέκει σε καυγά και σκοτώνει έναν άλλο Ιππότη. Τον φυλάκισαν μέχρι να τον δικάσουν. Ο Καραβάτζιο δεν περίμενε τη δίκη και με την εκ των έσω βοήθεια δραπετεύει και φεύγει από την Μάλτα. 

Την 1η Δεκεμβρίου του 1608 οι Ιππότες μπροστά στο αριστούργημα του ο «Αποκεφαλισμός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή», ανακοίνωσαν ότι εκδιώχθηκε σαν ένα σάπιο και άθλιο μέλος από το Τάγμα των Ιπποτών.

Πεθαίνει τον Ιούλιο του 1610 σε ηλικία 39 ετών στο Portο Ercole της Ιταλίας, με αδιευκρίνιστα ακόμη τα αίτια θανάτου. Φήμες λένε ότι τον σκότωσαν συγγενείς του δολοφονημένου στη Ρώμη , άλλοι ότι το έκαναν οι Ιππότες και άλλοι ότι πέθανε από κάποια ασθένεια.

Μετά από αυτή την πραγματικά συναρπαστική ιστορία της ζωής του Καραβάτζιο, με την δημιουργία ενός καταπληκτικού έργου τέχνης δύο χρόνια πριν το θάνατό του, προχωρήσαμε προς το σημείο συνάντησης, εντός του ναού, για να κάνουμε το τουρ της καμπάνας.

Για να φτάσουμε ψηλά στο καμπαναριό κάναμε δύο ενδιάμεσες στάσεις. Η πρώτη ήταν σε μπαλκόνι με θέα στην κεντρική αίθουσα της εκκλησίας. Είναι το μέρος απ΄ όπου περνάνε οι μάγιστροι για να πάνε στο βόρειο καμπαναριό και να εκλέξουν τον νέο. Αφού γίνει αυτό, ο νέος μάγιστρος (ο αρχιππότης) βγαίνει στο κεντρικό μπαλκόνι και χαιρετά τα πλήθη!  Αυτό μας είπε η ξεναγός, αυτό σας μεταφέρω. 

Διερωτώμαι, υπάρχει ακόμη κόσμος που νοιάζεται για ιππότες;

Από εδώ βρισκόμαστε στο ύψος των τοιχογραφιών και πολύ κοντά στην θολωτή οροφή, όπου μπορούμε να δούμε τις λεπτομέρειες που μας αναφέρει η συμπαθέστατη ξεναγός.

Το εξωτερικό του ναού δεν προδιαθέτει για την χλιδή του εσωτερικού

Συνεχίζουμε προς τα επάνω από τη στενή κυκλική σκάλα, που αν είσαι μεγαλόσωμος μια δυσκολία θα την έχεις, μέχρι τη δεύτερη στάση, όπου βρίσκονται οι μηχανισμοί του καμπαναριού. Οι μηχανισμοί είναι από ανακύκλωση (πόσο μπροστά οι ιππότες!) και πιο συγκεκριμένα από τα κανόνια τους. Λέω μηχανισμοί, γιατί είναι κάμποσοι. Ένας για την ημέρα, ένας για την ώρα κι ένας για την ημερομηνία.  Μέχρι και πρόσφατα υπήρχε υπάλληλος, ο οποίος “μηδένιζε” τους μηχανισμούς κάθε αρχή του μήνα. Πλέον το σύστημα έχει αυτοματοποιηθεί, με τον υπάλληλο να βρίσκεται στο σπίτι του, συνταξιούχος πια.

Την ώρα που βρισκόμασταν εκεί χτύπησε η καμπάνα από πάνω μας και είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τον μηχανισμό κατά τη συγκεκριμένη φάση της λειτουργίας του.

Ανεβήκαμε μερικά σκαλιά ακόμα, 99 στο σύνολο, μέχρι το καμπαναριό όπου είχαμε θέα σε όλη την πόλη, για να μην πω σε όλο το νησί. Ναι, τόσο μικρό είναι. Για να σας δώσω ένα στοιχείο σύγκρισης, θα σας πω ότι η Μεσσηνία έχει έκταση κοντά στα 3,000 τ.χλμ. και η Μάλτα μόλις 316 τ.χλμ. Δεν είναι ούτε μισή Χίος, αφού αυτή μετρά 842 τ.χλμ. έκτασης.

Ας επιστρέψουμε όμως στο καμπαναριό και στην καμπάνα, που τώρα στεκόμαστε από κάτω της. Αυτή ζυγίζει οχτώ τόνους, είναι επίσης από ανακύκλωση κανονιών και γι’ αυτό το λόγο  δεν έχει “καθαρό” ήχο. Αυτή η ανακύκλωση με τα κανόνια έγινε μετά την “Μεγάλη Πολιορκία”, για την οποία θα αναφερθώ παρακάτω. 

Και κάπου εδώ τελειώνει το τουρ του καμπαναριού και επιστρέφουμε στο ισόγειο.

Η εκκλησία κατά τα πρώτα εκατό χρόνια, ήταν απλή και λιτή ώσπου εμφανίστηκε το στυλ μπαρόκ και κάποιος εμπνεύστηκε από αυτό και ξεκίνησε την μεταμόρφωση της ώστε να γίνει έτσι όπως την βλέπει σήμερα ο επισκέπτης. 

Η παραμονή μας στον καθεδρικό ναό ήταν παραπάνω από 2 ώρες και πραγματικά δεν καταλάβαμε το πως πέρασε τόσο γρήγορα η ώρα. 

Μετά από αυτή την εμπειρία, περπατήσαμε στα στενά δρομάκια της πρωτεύουσας, φωτογραφίζοντας ωραίες γωνίες.

Όποιος βρει που κρύβομαι, έχει λουκουμάκι

Kήποι Barakka

Καμιά ώρα πριν τις τέσσερις το απόγευμα βρισκόμασταν στους Κήπους της Μπαράκα. Διασχίζοντας τον κήπο φτάσαμε στο μπαλκόνι απ΄όπου μπορεί κανείς να δει το λιμάνι και την παλιά πρωτεύουσα της Μάλτας, το Μπίργκου.

Απέναντι βλέπετε το Birgu και το φρούριο του Αγίου Αγγέλου (Forti Sant' Anġlu)

Ένα επίπεδο πιο κάτω από εκεί που βρισκόμαστε, εκτελούνται κανονιοβολισμοί χαιρετισμού ή εθιμοτυπικοί κανονιοβολισμοί, όπως θέλετε πείτε το, δύο φορές την ημέρα στις 12:00 και στις 16:00, από Δευτέρα έως Σάββατο. Είναι περισσότερο μια τουριστική ατραξιόν και μαζεύει αρκετό κόσμο, για αυτό και εμείς πήγαμε μια ώρα νωρίτερα.

Το "κλικ" την κατάλληλη στιγμή

Δε "βγαίνω" μάνα μου!

Συνεχίσαμε για να δούμε το αμφιλεγόμενο Κοινοβούλιο, σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Ρένζο Πιάνο, που σχεδίασε και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Αθήνα. Το κτίριο είναι εμπνευσμένο από το όνομα του νησιού, που προέρχεται από την ελληνική λέξη μέλι και προσομοιώνει μια κηρήθρα.

Άποψη του Κοινοβουλίου

Η μέρα έκλεισε με ένα ποτάκι στην πολύ τουριστική Σλιέμα. Αυτό που έχει τραβήξει την προσοχή και των τεσσάρων μας ήταν, πως στα μαγαζιά εστίασης και γενικά στο service δεν δούλευαν Μαλτέζοι, αλλά ξένοι. Οι πλειοψηφία αυτών ήταν νεαρά άτομα προερχόμενα από τα κράτη της Ευρώπης, της νοτιοανατολικής Ασίας και μερικοί από την Λατινική Αμερική.

ROTUNDA - GOZZO - TA'PINU

Η Μάλτα είναι ένα αρχιπέλαγος με εφτά νησιά, εκ των οποίων μόνο τα τρία είναι  κατοικημένα.

Την επόμενη ημέρα επισκεφτήκαμε το δεύτερο μεγαλύτερο και συνάμα πιο γνωστό, μετά από αυτό της Μάλτας, το Γκόζο. Προτού όμως αναχωρήσουμε φάγαμε τοπικά σφολιατοειδή που ονομάζονται παστίτσι και το γέμισμα τους μπορεί να είναι είτε με τυρί, είτε με αρακά (εμένα μου αρέσουν αρκετά). Η γεύση έφερε στην επιφάνεια μνήμες από τα παιδικά μου χρόνια, όταν πηγαίναμε το Σάββατο πρωί για βόλτα με την μητέρα μου. Μιλάμε για αρκετά χρόνια πίσω, για τα τέλη της δεκαετίας του ‘70.

Μετά από αυτό το μικρό ταξίδι στον χρόνο με όχημα τη γεύση, οδηγήσαμε με ένα πιο συμβατικό μέσο, το αυτοκίνητο που είχαμε νοικιάσει, μέχρι την Μόστα. Εκεί επισκεφτήκαμε μια ακόμη εκκλησία. Την Sanctuary Basilica of the Assumption of Our Lady, πιο γνωστή ως Rotunda of  Mosta. 

Rotunda of Mosta. Οι εκκλησίες στην Μάλτα έχουν δύο ρολόγια. Το ένα λέει την σωστή. Αυτό γίνεται για να παραπλανούν τον διάβολο

Rotunda of  Mosta

Τι το διαφορετικό όμως έχει αυτή η εκκλησία; Κατά τους θρησκευόμενους ένα θαύμα και κατά άλλους μια, ευτυχώς, αστοχία υλικού. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, στις 9 Απριλίου του 1942, στη μέση σχεδόν του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Luftwaffe σε έναν από τους πολλούς βομβαρδισμούς στο μικρό αλλά πολύ σημαντικό λόγω της γεωγραφικής του θέσης νησί, είχε ως στόχο το αεροδρόμιο. Δίπλα στο αεροδρόμιο υπάρχει η πόλη Μόστα, όπου βρίσκεται η εκκλησία και μέσα υπήρχαν 300 περίπου άνθρωποι, κυρίως γυναικόπαιδα και γέροντες. Μία από τις βόμβες των Γερμανών χτυπάει τον τρούλο και τον τρυπάει, συνεχίζοντας την πορεία της μέχρι τον τοίχο, όπου χτυπάει σε τοιχογραφία με το πρόσωπο του Χριστού, για να καταλήξει να κυλάει στο δάπεδο της εκκλησίας χωρίς να εκραγεί. Παράλληλα, εκτός ναού έπεσαν άλλες δύο που εξερράγησαν.

Αν ποτέ βρεθείτε εδώ, ρωτήστε για το σημείο εισόδου της βόμβας και την μετέπειτα πορεία της

Την ιστορία που μόλις διαβάσατε μου την διηγήθηκε μια γυναίκα μεγάλης ηλικίας, της οποίας η μητέρα και αδελφές ήταν μέσα στην εκκλησία. Αυτή η γυναίκα δεν υπήρχε τότε στη ζωή και ούτε θα μιλούσαμε αν είχε εκραγεί η βόμβα στην εκκλησία. 

Η ίδια και πολλοί άλλοι θρησκευόμενοι εκλαμβάνουν το γεγονός ως θαύμα, αφού η βόμβα που έπεσε εντός δεν εξερράγη, σε αντίθεση με τις άλλες δύο που έπεσαν εκτός ναού.

Αντίγραφο της βόμβας βρίσκεται μέσα στην εκκλησία, έχοντας από πάνω μια επιγραφή που λέει "Το θαύμα της βόμβας, 9 Απριλίου 1942" (Il-Miraklu tal-Bomba, 9 ta' Απριλίου 1942).

Το "θαύμα" της βόμβας

Εσείς τώρα μπορεί να έχετε διαβάσει ή να έχετε ακούσει μια άλλη εκδοχή αυτής της ιστορίας. Εμένα πάντως αυτή που μου διηγήθηκε η γλυκιά κυρία την ακούω και μου κάνει.

Η είσοδος για την εκκλησία έχει 5€.

Gozzo

Αφήσαμε πίσω μας τη Μόστα και συνεχίζουμε προς το λιμάνι, για να πάρουμε το καραβάκι για το Γκόζο. Σιγά σιγά αρχίζω και συνηθίζω την “ανάποδη” οδήγηση και τα κορίτσια που είναι μαζί μου έχουν χαλαρώσει λίγο. Το δύσκολο ήταν να υπολογίσω την μπροστά αριστερή γωνία και που ακριβώς κοιτάω στους καθρέφτες. Κατά τα άλλα, όλα είναι μια συνήθεια.

Όταν φτάσαμε στο λιμανάκι μπήκαμε στη σειρά πίσω από άλλα οχήματα. Η πληρωμή γίνεται στην επιστροφή, χωρίς να χρειαστεί να κατέβει κάποιος από το αυτοκίνητο, όπως για παράδειγμα γίνεται όταν πηγαίνει κάποιος στη Σαλαμίνα. Το κόστος για τέσσερα άτομα με αυτοκίνητο ήταν 29,65€.

Ο Νικόλαος από τον Πειραιά μας πήγε στο Γκόζο

Το Γκόζο ή Ραμπάτ, όπως συνηθίζουν να το αποκαλούν οι παλαιότεροι Γκοζιτάνοι, είναι γνωστό για τις μεγαλιθικές του κατασκευές που συγκαταλέγονται από τις παλαιότερες στον κόσμο, καθώς και ως προορισμός για καταδύσεις και θαλάσσια σπόρ.

Η μεγαλύτερη πόλη του Γκόζο βρίσκεται στο μέσον του νησιού και ονομάζεται Βικτώρια. Το ομώνυμο φρούριο γειτνιάζει με το κέντρο της μικρής πόλης και είναι ίσως το πιο τουριστικό αξιοθέατο του νησιού. 

Μέσα στο φρούριο της Βικτώριας, την Citadella

Στα στενά της Βικτώριας

Η βόρεια πλευρά του φρουρίου χρονολογείται από την περίοδο της Αραγωνικής κυριαρχίας (1282 - 1409) και η νότια πλευρά που έχει θέα στην πόλη, ανακατασκευάστηκε από τους Ιππότες μεταξύ 1599 και 1603 μετά από την εισβολή των Οθωμανών το 1551.

Μνημείο για τα θύματα της πολιορκίας του 1551 στο Γκόζο

Η είσοδος στο φρούριο είναι ελεύθερη.

Αλυκές στις βόρειες ακτές του Γκόζο

Ta'Pinu και οι Σταθμοί του Σταυρού

Ένα ακόμη μέρος που αξίζει να επισκεφτεί κανείς στο Γκόζο, είναι η Βασιλική του Εθνικού Ναού της Υπεραγίας Θεοτόκου του Ta' Pinu. Είναι ένας πολύ ωραίος ναός με μια εξίσου ωραία ιστορία πίσω από αυτόν και με χώρο για τη στάθμευση των οχημάτων. Δίπλα από  τον χώρο αυτόν ξεκινά μια απότομη στην αρχή της πεζοπορική διαδρομή που θα σας οδηγήσει στην κορυφή του λόφου Għammar Hill.

Ο Ναός του Ta' Pinu

Το ιδιαίτερο που έχει η μικρής διάρκειας πεζοπορίας, τριάντα περίπου λεπτών είναι, πως καθώς ανεβαίνεις τον λόφο συναντάς 14 αγάλματα που αναπαριστούν την ζωή του Χριστού από τον Μυστικό Δείπνο, τη Σύλληψη, την Σταύρωση και την Ανάστασή του.

Τα γλυπτά έγιναν κάποια στιγμή τη δεκαετία του 1980 και είναι έτσι τοποθετημένα που το ένα δεν “βλέπει” το άλλο, όχι γιατί είναι ντροπαλά, αλλά επειδή έτσι μοιράζουν την απόσταση μέχρι την κορυφή του λόφου.

Από εκεί θα έχετε υπέροχη θέα στο Ta'Pinu και σε όλο το Gozo. Εάν πάτε καλοκαίρι εξοπλιστείτε με νερό, καπέλο και αντηλιακό.

Η θέα από την κορυφή του λόφου

Επιστρέψαμε στην Βαλέτα αργά το απόγευμα και μετά την απαραίτητη ξεκούραση βγήκαμε για φαγητό και ποτό, κλείνοντας έτσι την γεμάτη μέρα μας.

ΠΑΛΑΤΙ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΑΓΙΣΤΡΟΥ - 3 ΠΟΛΕΙΣ - ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Στις εννιά ακριβώς, την ώρα δηλαδή που ανοίγει για το κοινό, βρισκόμασταν έξω από το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου έτοιμοι να μπούμε. Ιδρύθηκε από τον μεγάλο μάγιστρο Grandmaster Jean Parisot de la Valette το 1566, από όπου πήρε και το όνομά της η πρωτεύουσα της χώρας.

Το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου

Οι εσωτερικοί χώροι είναι εικονογραφημένοι με παραστάσεις από μάχες και πολεμικές περιόδους των ιπποτών.

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στην αίθουσα του οπλοστασίου. Ξίφη, πανοπλίες, περίτεχνες ασπίδες, λόγχες, βαλλίστρες αποτελούν τα βασικά εκθέματα, με τα τυφέκια, τα κανόνια, τις σάλπιγγες και τα τύμπανα πολέμου να συμπληρώνουν την πολυάριθμη συλλογή. Αυτή είναι η έκθεση με τα περισσότερα αυθεντικά όπλα εποχής στον κόσμο. 

Το καλοκαίρι πρέπει να υπέφεραν όταν τη φορούσαν

Μια ακόμη αίθουσα, αυτή του θρόνου, είναι διακοσμημένη με τοιχογραφίες και ανάγλυφα του Matteo Perez d'Aleccio που υπήρξε βοηθός του Μιχαήλ Άγγελου στο διάκοσμο της Καπέλα Σιξτίνα.

Σήμερα το ανάκτορο χρησιμοποιείται από τη βουλή των αντιπροσώπων και συγχρόνως στεγάζει το γραφείο του προέδρου της Μάλτας.

Το παλάτι κλείνει στις 17:00 και η είσοδος έχει 12€ το άτομο. Κάπως υπερτιμημένο θα πω, αφού δεν είναι επισκέψιμοι όλοι οι χώροι.

Η Ιστορία της Μάλτας, Οι Ιππότες και οι 3 πόλεις 

Μετά από αυτό το μικρό ταξίδι στον χρόνο περπατήσαμε μέχρι το λιμάνι, ώστε να πάρουμε το καραβάκι και να επισκεφτούμε τις τρεις πόλεις Birgu, Senglea και Cospicua.

Το καραβάκι έχει και αυτό τη χάρη του, προσφέροντας μια άλλη οπτική

Οι αναφερόμενες πόλεις έχουν άμεση σχέση με τους Ιππότες και την ιστορία της Μάλτας, έτσι θα ξεκινήσω να σας πω, όσο πιο λιτά μπορώ, την ιστορία τους, ώστε να καταλήξω στην σύγχρονη ιστορία της χώρας μέχρι το σήμερα.

Τον 11ο αιώνα έμποροι από το Αμάλφι της Ιταλίας εγκαταστάθηκαν στην Ιερουσαλήμ και ασχολήθηκαν με τα ξενοδοχεία - νοσοκομεία. Πρόσφεραν στέγη και νοσηλεία στους προσκυνητές των Αγίων Τόπων και αργότερα στην περίθαλψη τραυματιών στον πόλεμο κατά των Σαρακηνών (Άραβες). Με τον καιρό έγιναν στρατιωτική δύναμη χωρίς να αποκοπούν όμως από αρχική τους  αποστολή. Το Τάγμα των Ιπποτών ιδρύθηκε τελικά το 1113 με παπική βούλα.

Μετά το τέλος των Σταυροφοριών μετακινήθηκαν στην Κύπρο και από εκεί στη Ρόδο το 1309. Μετά την πτώση των Ναϊτών (τραπεζίτες) το 1314, το Τάγμα ενισχύθηκε και εξελίχθηκε σε ναυτική δύναμη, ελέγχοντας μεγάλη περιοχή του Αιγαίου.

Το 1311 θα φτιάξουν το πρώτο νοσοκομείο της Ρόδου. Κως, Λέρος, Κάλυμνος, Νίσυρος, Χάλκη, Τήλος, Σύμη και Καστελόριζο αποτελούν επίσης εδάφη των ιπποτών. Στα διακόσια χρόνια παραμονής τους στη Ρόδο, οι Ιππότες φέρθηκαν με σύνεση στον ελληνικό πληθυσμό της Δωδεκανήσου, επιτρέποντάς τους μεταξύ άλλων και θρησκευτική ελευθερία. Αυτός ίσως ήταν και ο λόγος για τον οποίον τους συμπαραστάθηκαν ιδίως κατά την τελευταία πολιορκία του νησιού της Ρόδου. 

Μετά την πτώση της Πόλης το 1453, η δύναμη των ιπποτών αποτελούσε εμπόδιο στην όλο και αυξανόμενη επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στις 28 Ιουλίου του 1522 ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής κατευθύνθηκε προς το νησί της Ρόδου με έναν στόλο τριακοσίων πλοίων και στρατό 100.000 και πλέον ανδρών. Πολιόρκησε το νησί για πέντε μήνες έχοντας υποστεί σοβαρότατες απώλειες, με  τους αμυνόμενους να είναι μόλις 600 ιππότες και 4.500 στρατιώτες.

Τελικά στις 22 Δεκεμβρίου, ο Μέγας Μάγιστρος αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει με ευνοϊκούς όρους για τους Ιππότες και τους κατοίκους.

Την 1η Ιανουαρίου 1523 οι Ιωαννίτες, συνοδευόμενοι από 4.000 κατοίκους της Ρόδου εγκατέλειψαν το νησί και περιπλανιόντουσαν για τα επόμενα επτά χρόνια δίχως καμιά πατρίδα.

Το 1530 τους παραχωρήθηκε το νησί της Μάλτας από τον πάπα και τον βασιλιά της Ισπανίας Κάρολο Κουίντο, με τον όρο πως κάθε χρόνο την 2α Νοεμβρίου θα κατέβαλλαν  ως φόρο ένα γεράκι Μάλτας στον βασιλία.

Οι ιππότες με την άφιξή τους όρισαν το Birgu ή Vittoriosa ως πρωτεύουσα της Μάλτας αντί της Mdina.

Τηλεφωνικός θάλαμος "η Γνώση"

Το Birgu θεωρείται από τις πιο όμορφες πόλεις της Ευρώπης

Παρά την μικρή τους ναυτική πια δύναμη, οι ιππότες συνέχιζαν να προκαλούν προβλήματα στον οθωμανικό στόλο και να ελέγχουν μεγάλο μέρος της περιοχής της Μεσογείου. Βλέπετε είναι τέτοια η γεωγραφική θέση της Μάλτας, που δίνει τεράστιο στρατηγικό πλεονέκτημα σε όποιον την κατέχει.

Αυτό εξόργισε τον Σουλεϊμάν και το 1551 οι Οθωμανοί κατέλαβαν και λεηλάτησαν το νησί του Γκόζο. Σειρά είχε μετά το νησί της Μάλτας, το  οποίο όμως απέτυχαν να καταλάβουν. 

Ο Ζαν ντε Λα Βαλέτ (ο μέγας μάγιστρος ή αρχιππότης) μετά από αυτό έδωσε εντολή να χτιστεί η Senglea στη χερσόνησο L'Isola και στην άκρη του το φρούριο Saint Michael. Αντίστοιχα, στη χερσόνησο της Vittoriosa χτίστηκε το φρούριο Saint Angelo και στην άκρη της Βαλέτας, όπου τότε ήταν ένας σκέτος λόφος, χτίστηκε το Fort St Elmo. Η τρίτη πόλη, η Cospicua, ή αλλιώς Bormla, βρίσκεται πίσω από τις δύο χερσονήσους.

Στην σκιά του Ζαν ντε λα Βαλέτ

Στα χρόνια που ακολούθησαν οι ιππότες συνέχισαν να κουρσεύουν τα οθωμανικά πλοία προκαλώντας τους σοβαρά προβλήματα. Έτσι, το 1565 ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής αποφάσισε να δώσει ένα τέλος, στέλνοντας έναν στόλο με 200 γαλέρες με 40,000 στρατό.

Πριν εμφανιστούν όμως στην πόρτα του, ο Λα Βαλέτ είχε την πληροφορία ότι ερχόντουσαν, έτσι πρόλαβε να οχυρωθεί στα τρία φρούρια και διέταξε τη συγκομιδή όλων των καλλιεργειών και την δηλητηρίαση των πηγαδιών. Επίσης, ζήτησε τη συνδρομή από συμμαχικές χριστιανικές δυνάμεις, που όμως δεν ανταποκρίθηκαν στο βαθμό που περίμενε, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις θεωρούσαν αρχικά (και λέω αρχικά γιατί μετά άλλαξαν γνώμη) τη Μάλτα χαμένη υπόθεση. Εκείνη την εποχή η οθωμανική αυτοκρατορία ήταν ο φόβος και ο τρόμος.

Οι Οθωμανοί επιχείρησαν αρχικά να καταλάβουν το μικρό φρούριο του Σαν Έλμο. Το φρούριο υπερασπιζόντουσαν 150 ιππότες και 600 στρατιώτες. Μετά από ένα μήνα οι Οθωμανοί τα κατάφεραν και από τους υπερασπιστές του φρουρίου σώθηκαν μόλις εννέα στρατιώτες.

Για να ρίξουν το ηθικό του εχθρού, οι Οθωμανοί έβαλαν τα πτώματα των ιπποτών πάνω σε σανίδες να πλέουν στο λιμάνι. Βλέποντάς το αυτό ο Λα Βαλέτ, αποφασίζει τον αποκεφαλισμό των Οθωμανών αιχμαλώτων και στέλνει τα κεφάλια τους με κανονιές στο υπό κατάληψη φρούριο του Σαν Έλμο, αντιστρέφοντας το ψυχολογικό και ηθικό  πλεονέκτημα των Οθωμανών.

Στις αρχές του Ιουλίου, άρχισε η πολιορκία των πόλεων Birgu και Senglea. Για δύο μήνες και παρά την αριθμητική ανωτερότητά τους και τη δύναμη του πυροβολικού τους, οι Οθωμανοί είδαν τις επιθέσεις τους να απωθούνται συστηματικά, προκαλώντας τους μεγάλες απώλειες. Πίσω από τα τείχη βρισκόντουσαν 600 Ιππότες, 1 200 Ιταλοί και Ισπανοί στρατιώτες και τρεις με τέσσερις χιλιάδες Μαλτέζοι πολιτοφύλακες. Οι παραπάνω δυνάμεις ενισχύθηκαν με 8 000 άντρες, όταν οι συμμαχικές χριστιανικές δυνάμεις είδαν ότι τελικά υπάρχει ελπίδα απέναντι στον ισχυρό Οθωμανικό στρατό.

“Μάλτα γιοκ” λοιπόν για την οθωμανική αυτοκρατορία, σε αντίθεση με τους ιππότες, που μετά την νίκη τους απέκτησαν τεράστιο κύρος. Στην πραγματικότητα ήταν μια μάχη χριστιανών και μουσουλμάνων, που συνέβαλε στην κατάρριψη της ευρωπαϊκής αντίληψης για το οθωμανικό αήττητο, έχοντας πάρει τεράστια διάσταση εκείνη την εποχή. Η  νίκη των ιπποτών ήταν τόσο σημαντική, που ο Βολταίρος έγραψε: «Τίποτα δεν είναι πιο γνωστό από την πολιορκία της Μάλτας».

Μετά την πολιορκία, χτίστηκε η σημερινή πρωτεύουσα της Μάλτας και ονομάστηκε Humilissima Civitas Valletta (Η Ταπεινοτάτη Πόλη Βαλέτα), προς τιμή του Μαγίστρου Ζαν ντε Λα Βαλέτ, ο οποίος άντεξε την πολιορκία.

Τα επόμενα αρκετά χρόνια πέρασαν ειρηνικά, μέχρι την εμφάνιση του Ναπολέοντα το 1798 ο οποίος καταργεί τη δουλεία, την ιερά εξέταση και τους τίτλους ευγενείας. Αυτό το τελευταίο αναγκάζει τους Ιππότες να φύγουν από την Μάλτα και να σκορπιστούν στην Ευρώπη.

Ο Τσάρος Παύλος Α’ της Ρωσίας πρόσφερε στέγη στους Ιππότες και αυτοί με την σειρά τους τον έχρισαν ως Μέγα Μάγιστρο παρά το ότι ήταν χριστιανός ορθόδοξος και όχι καθολικός. Μετά από αυτό διατάζει τη δημιουργία ενός “Θρόνου της Μάλτας”, ο οποίος τώρα εκτίθεται στο Μουσείο Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη.

Όταν την είχαμε φωτογραφίσει το 2023 στο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης δεν ξέραμε την ιστορία της.
Τώρα ξέρουμε και ξέρετε και εσείς!

Το 1799 έπειτα από λεηλασίες εκκλησιών από τους Γάλλους, οι κάτοικοι εξεγείρονται   με την βοήθεια των Βρετανών και το 1800 γίνεται προτεκτοράτο των Άγγλων. Το 1802, σύμφωνα με μια συνθήκη, η Βρετανία έπρεπε να επιστρέψει την Μάλτα στους Ιππότες, κάτι που δεν έπραξε, με αποτέλεσμα το 1814 να γίνει αποικία του Αγγλικού Στέμματος.

Μέχρι και το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η Μάλτα θα είναι γνωστή ως η “Νοσοκόμα της Μεσογείου”, αφού εδώ κατέφθαναν οι περισσότεροι τραυματίες όλων των πολέμων των προηγούμενων ετών.

Το 1940, ακριβώς λόγο της στρατηγικής της θέσης, θα βρεθεί στο στόχο των ναζί και θα γίνει το πιο πολυβομβαρδισμένο μέρος της Ευρώπης από τις δυνάμεις του Άξονα. Η αποφασιστικότητα των κατοίκων και το γεγονός ότι δεν είχαν και που αλλού να πάνε, δεν επέτρεψαν στους Γερμανούς να καταλάβουν το νησί, παρά την επιμονή και εμμονή που έδειξαν στον σχεδόν καθημερινό διετή βομβαρδισμό του νησιού.

Φωτό από Wikipedia. Η όπερα πριν...

Φωτό από Wikipedia. ...κατά τη διάρκεια...

...και μετά τους βομβαρδισμούς

Το άγαλμα της Βασίλισσας Βικτώριας...

...μετακινήθηκε μερικά εκατοστά από τη βάση του κατά τους βομβαρδισμούς, χωρίς ωστόσο να πάθει ζημιά

Με το τέλος του πολέμου, οι Μαλτέζοι τιμήθηκαν με τον “Σταυρό του Αγίου Γεωργίου”.

Το 1964 η Μάλτα θα γίνει ανεξάρτητο κράτος, με αρχηγό όμως την Βασίλισσα Ελισάβετ Β’. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1974, θα γίνει δημοκρατία. Το 2004 εντάσσεται στην οικογένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το 2008 υιοθετεί το Ευρώ ως επίσημο νόμισμα. 

Τι απέγιναν όμως οι ιππότες; Υπάρχουν ακόμη; Ναι, υπάρχουν ακόμη και ονομάζονται “Κυρίαρχο Στρατιωτικό Οσπιτάλιο Τάγμα του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ, της Ρόδου και της Μάλτας”, όχι όμως με πανοπλίες, άλογα και κοντάρια, όπως μπορεί να τους φανταζόμαστε . Από το 1834 μέχρι και σήμερα εδρεύουν στην Ρώμη, έχοντας αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ ως κρατική οντότητα, χωρίς όμως να έχουν κράτος. Κουφό, ε!!! Έχουν τη θέση του παρατηρητή στα Ηνωμένα Έθνη και αριθμούν 12 500 μέλη και 80 000 μονίμους εθελοντές, μαζί με 13 000 σε ιατρικό προσωπικό.

Οι ιππότες στις μέρες μας έχουν επιστρέψει από εκεί που ξεκίνησαν, παρέχοντας φροντίδα σε ηλικιωμένους, πρόσφυγες, άπορους, άστεγους, πάσχοντες από ανίατες ασθένειες σε όλο τον κόσμο, αδιακρίτως φυλής ή θρησκείας. Κατά τη γνώμη μου έχει γίνει ένας μικρός Ερυθρός Σταυρός.

Μετά από αυτή τη σύντομη, θέλω να πιστεύω, ιστορική αναδρομή επιστρέψαμε πίσω στην Βαλέτα, για να πάρουμε το αυτοκίνητο και να κατευθυνθούμε σε ένα από τα πιο γνωστά αξιοθέατα της Μάλτας, το Blue Grotto (Μπλε Σπηλιά).

Blue Grotto 

Όταν φτάσαμε εκεί παρκάραμε στον μικρό χώρο στάθμευσης που υπάρχει. Για καλή μας τύχη, δεν ακολούθησα τα κορίτσια στην μικρή πορεία που έκαναν ώστε να έχουν καλύτερη θέα στη σπηλιά, αλλά παρέμεινα στο πάνω μέρος, πολύ κοντά στο αυτοκίνητο. Δεν είχαν περάσει δύο λεπτά, όταν με την άκρη του ματιού μου αντιλαμβάνομαι κάποιον πίσω από το αυτοκίνητό μας. Γυρνάω και βλέπω μια γυναίκα αστυνομικό, με ένα τάμπλετ στο χέρι. Όπα! σκέφτομαι, έχει πλάκα να με γράφει. Της απευθύνω το λόγο και μου δείχνει τη δεξιά ρόδα του αυτοκινήτου, που πατάει την ξεθωριασμένη γραμμή που οριοθετεί την στάση λεωφορείου που βρίσκεται δίπλα. Εκτός του ότι πότε δεν είδα τη γραμμή, αφού αυτή ίσα που φαινόταν, η ρόδα  δεν είχε μπει στην περιοχή της στάσης και για να μιλήσω με ποδοσφαιρικούς όρους “η μπάλα δεν είχε περάσει τη γραμμή του τέρματος”, όπου μπάλα, ρόδα. Έτσι για να μη χρεωθώ τσάμπα γκολ (κλήση), τις λέω: Μόλις έφευγα. Bye, bye, thank you!  Μπαίνω στο αυτοκίνητο και όπου φύγει - φύγει. Μέχρι να βρώ τρόπο να γυρίσω προς τα πίσω, τα κορίτσια είχαν ανέβει επάνω και με έψαχναν. Μετά από 15 περίπου λεπτά βρισκόμουν στο σημείο του πάρκινγκ. Τα κορίτσια επιβιβάστηκαν και πήραμε ρότα για Μαρσασλόκκ, ένα μικρό ψαροχώρι με πολλά εστιατόρια και πολύ κόσμο. Στην πορεία μέχρι τα εκεί τους διηγούμουν τη μικρή μου περιπέτεια.

Μετά το φαγητό, μπήκαμε ξανά στο αυτοκίνητο με κατεύθυνση αυτή τη φορά τη Σλιέμα. Η Σλιέμα είναι το κέντρο των ξενοδοχείων, των εστιατορίων, των καφέ και των εμπορικών κέντρων και την κάνει ίσως την πιο πυκνοκατοικημένη πόλη της Μάλτας.  Αυτή ήταν η τελευταία μας βραδιά στη Μάλτα και από εδώ έχει καλή θέαση προς την πόλη της Βαλέτας και είναι ακόμη πιο όμορφη κατά τις νυχτερινές ώρες, όπου τα φώτα δίνουν μια άλλη απόχρωση, με το τρούλο της Βασιλικής της Παναγίας (Bażilika Santwarju tal-Madonna tal-Karmnu), να κλέβει τη ματιά.

Βαλέτα by night

Στον καφέ που ήπιαμε, η Βίκυ μας έκανε έκπληξη κάνοντας από ένα μικρό δωράκι στον καθένα. Στη Χρύσα έδωσε ένα πορτοφολάκι, στην Άντζελα μια δαχτυλήθρα και σε μένα έναν ιππότη με τον σταυρό της Μάλτας. Ήταν μια ομολογουμένως συγκινητική στιγμή, αφού κανείς μας δεν περίμενε κάτι τέτοιο και μια από τις πιο όμορφες στιγμές του ταξιδιού.

Μια ακόμη μέρα έφτανε στο τέλος της, με το τελικό της αποτέλεσμα να έχει θετικό πρόσημο, τόσο σε γνώσεις όσο και σε συναισθήματα.

ΚΑΤΑΚΟΜΒΕΣ -  MDINA - ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ

Τελευταία μέρα στη Μάλτα και με το αυτοκίνητο φορτωμένο με όλα τα προικιά μας, επισκεφτήκαμε τις κατακόμβες του Αγίου Παύλου στο Ραμπάτ. Οι κατακόμβες είναι από την παλαιοχριστιανική και τη ρωμαϊκή περίοδο.

Η είσοδος σε μια από τις κατακόμβες

Μαζί με το εισιτήριο των 6€, σου δίνουν και ένα audio guide. Άπαξ και δεις κανά δυό, όλες οι υπόλοιπες μοιάζουν. Μιας και αναφέρθηκα στον Άγιο Παύλο, να σας πω ότι είχε ναυαγήσει στη Μάλτα πηγαίνοντας για τη Ρώμη και κατά τη παραμονή του στο νησί τον τσίμπησε φίδι και δεν έπαθε τίποτα. Οι κάτοικοι το έλαβαν ως θεϊκό σημάδι και όπως λέει ο μύθος, από τότε εξαφανίστηκαν τα δηλητηριώδη φίδια από το νησί. Βέβαια κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αλλά οι μύθοι δίνουν ένα άλλο χρώμα, ένα πιο παιδικό και αθώο ανάγνωσμα και δε σας κρύβω ότι μου αρέσει.

Ένας από τους διαδρόμους στις κατακόμβες

700 μέτρα μακριά από τις κατακόμβες βρίσκεται η ελληνική πύλη της Mdina. Αυτή ήταν η μοναδική πύλη από την οποία επιτρέπονταν να εισέρχονται οι σκλάβοι στην πόλη και ονομάστηκε έτσι λόγο της μικρής ελληνικής κοινότητας που ζούσε κοντά στην πύλη.

Η "Πύλη των Ελλήνων" στην Mdina

Mdina

Η Mdina κατοικείται από 700 π.Χ. και ως λέξη προέρχεται από την αραβική γλώσσα που σημαίνει πόλη. Όταν το νησί ήταν υπό την κυριαρχία των Ρωμαίων ονομάζονταν Μελίτη ή Μελίτα από τα αρχαία ελληνικά και επικράτησε και ως ονομασία του νησιού (Μάλτα) της οποίας ήταν πρωτεύουσα έως το 1530, χρονιά που εμφανίστηκαν οι ιππότες στη Μάλτα. Έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της μεγάλης πολιορκίας, καθώς από δω εξορμούσε το ιππικό των ιπποτών.

Στα στενά της "Σιωπηλής Πόλης", όπως αποκαλούν την Mdina

Ήπιαμε το καφεδάκι μας σε ένα ξενοδοχείο τύπου ριάντ που μας θύμισε αρκετά την πρόσφατη επίσκεψή μας στο Μαρόκο.  Στη συνέχεια περιπλανηθήκαμε στα σοκάκια με τη βροχή να το κάνει ακόμα πιο διασκεδαστικό.  

Λίγο πριν αφήσουμε πίσω μας τη Mdina και οδηγηθούμε πίσω στο αυτοκίνητο για το αεροδρόμιο, επισκεφτήκαμε The Mdina Dungeons Museum. Ένα σκοτεινό μουσείο με θέμα τη μεσαιωνική δικαιοσύνη, που σε βάζει αμέσως στο κλίμα με αρκετές πληροφορίες. Η είσοδος είναι 5€ και πιστεύω ότι αξίζει.

Οι μάσκες για τα πιο ελαφριά αδικήματα...

Λίγο προτού κλείσω το γραπτό θέλω να αναφερθώ στον συμβολισμό του  Σταυρού της Μάλτας. Ψάχνοντας βρήκα τρεις διαφορετικές ερμηνείες:

- Τα οκτώ σημεία (κορυφές) του σταυρού συμβολίζουν τις οκτώ εθνικότητες των ευγενών που έγιναν δεκτοί στο τάγμα εκείνη την εποχή.

- Ότι αντιστοιχούσαν στις οκτώ υποχρεώσεις των ιπποτών: να ζει κανείς με αλήθεια, να έχει πίστη, να μετανοεί για τις αμαρτίες του, να δίνει απόδειξη ταπεινοφροσύνης, να αγαπά τη δικαιοσύνη, να είναι ελεήμων, να είναι ειλικρινής και ολόψυχος και να υπομένει διωγμό. 

- Τα οκτώ σημεία αντιπροσωπεύουν τους οκτώ μακαρισμούς που είπε ο Ιησούς στην Επί του Όρους Ομιλία του.

Εσείς κρατήσετε όποια ερμηνεία σας ταιριάζει καλύτερα.

Φτάσαμε στο αεροδρόμιο καμιά ώρα πριν την αναχώρηση. Την παραλαβή του αυτοκινήτου την έκανε Έλληνας που εργάζεται στη Hertz.

Check in, επιβίβαση, ακούγονται τα κλίκ των ζωνών ασφαλείας. Οι αεροσυνοδοί κάνουν επίδειξη τα σωσίβια και από τα μεγάφωνα ακούγεται ο κυβερνήτης που κανείς δεν καταλαβαίνει ποτέ τι λέει. Είμαστε στην τελική ευθεία της επιστροφής και απογειωνόμαστε. Κοιτάζω από το παράθυρο και βλέπω πόσο γρήγορα απομακρυνόμαστε από το μικρό αυτό νησάκι. Κλείνω τα μάτια και με βλέπω μικρό παιδάκι να τρέχω στα στενά δρομάκια της Βαλέτας ντυμένος με το κοντό μου παντελονάκι και το καρό πουκάμισο και στο βάθος, να ακούγεται μια φωνή, αυτή της μάνας μου, που έχει χαθεί στο χρόνο. Πόσες αναμνήσεις!!!